15. ve 16. Yüzyıllarda Türk Seyyahların Gözünden Çin – Fatma Ecem Ceylan – Fenomen Yayıncılık

Tarih boyunca seyyahlar, diplomatlar veya gezgin-ler tarafından birçok seyahatnâme yazılmış olmasına rağmen bunlardan sadece birkaçı popüler hale gelmiştir. Günümüzde dahi en çok bilinen seyahatnâmeler denildi-ğinde ilk akla Marco Polo, İbn Battuta ve Evliya Çelebi seyahatnâmeleri gelmektedir. Bunun nedeni ise bu eser-lerin bilim insanları tarafından sürekli olarak araştırmaya tabi tutulmasından kaynaklıdır. 13. yüzyılda Asya'ya ulaşarak Hindistan ve Çin gibi Asya ülkelerine seyahat eden Marco Polo, kaleme aldığı seyahatnâmesi ile Asya'nın güzelliklerini Batı'ya tanıtmış ve Coğrafi Keşifler'in önünü açmıştır. 14. yüz-yılda yaşamış olan Arap seyyah İbn Battuta, Marco Po-lo'dan çok daha fazla ülke kat ederek Fas, Cezayir, Tu-nus, Mısır, Mekke, Afrika, Arabistan Yarımadası, Ana-dolu, Buhara, Hindistan, Endonezya, Çin vb. birçok ül-keyi ziyaret etmiştir. İki seyyahın da Çin'e seyahat etme-si ve oradaki gözlemlerini aktarması Sinoloji araştırmala-rında büyük yer tutmuştur. Bu da bizi Türk seyyahlar tarafından kaleme alınan Çin seyahatnâmelerini araştır-maya teşvik etmiştir. Araştırmalarda, Marco Polo ve İbn Battuta'nın seyahatnâmelerinden çok daha geç bir dö-nemde kaleme alınsalar da 15. yüzyıldan günümüze ka-dar Çin üzerine birçok seyahatnâme yazıldığı göze çarp-mıştır. Bunlardan en bilinenleri 1422 yılında Hoca Gıya-seddin Nakkaş tarafından kaleme alınan Acâib'ül-Letâif (Hıtay Sefâretnâmesi), 1500- 1510 yılları arasında Ali Ekber tarafından yazılan Hıtâynâme, tam olarak yazıldığı tarihi bilinmese de Ali Kuşçu'ya ait Kânûnnâme-i Çin ve Hata, 1590 yılında Defterdar Seyfi Çelebi tarafından yazılan Türkistan ve Uzak Doğu Seyahatnâmesi, 1906 yılında Çin'e seyahat eden Süleyman Şükrü'ye ait Seya-hatü'l Kübra, 1907- 1909 yılları arasında Çin'e seyahat ederek Çin'deki müslümanlar hakkında Abdürreşid İbra-him tarafından yazılmış Âlem-i İslam ve Japonya'da İs-lamiyet'in Yayılması, 1987 yılında yayımlanan Türki-ye'nin ilk kadın Sinologu Muhaddere Nabi Özerdim tara-fından kaleme a...