19. Yüzyıl Tarsus Kentinin Gündelik Yaşamında Gayrimüslimler – İbrahim Halil Aytar – Libra Yayınları

19. yüzyıl, Osmanlı İmparatorluğu'nda önemli dönüşümlerin yaşandığı bir yüzyıldır. Gerek içsel ve gerekse dışsal faktörlerden dolayı Osmanlı toplumunun sosyal ve ekonomik yaşamında birtakım gelişmeler yaşanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan bu gelişmeler, tüm imparatorluğu etkilediği gibi, Tarsus'ta yaşayan insanları da etkilemiştir. Tarsus kentinin nüfus yapısının büyük bir çoğunluğu, Müslümanlardan oluşmaktadır. Kentte Müslümanların yanı sıra Ermeni, Rum, Maruni gibi gayrimüslim cemaatlere mensup Osmanlı vatandaşları ile yabancı devlet vatandaşları da yaşamaktadır. Gayrimüslim Osmanlı vatandaşlarının, Tarsus kentinin sosyal yapısı içerisinde kendilerine ait okulları, kiliseleri, mağazaları, dükkanları, evleri, bahçeleri, tarlaları, bulunmaktadır. Tarsus'ta yaşayan gayrimüslimlerin yoğun olarak uğraştıkları sektörel iş alanları ise ticaret, sanayi, sarraflık-poliçecilik ve tarımdır. Genel olarak bakıldığında, 19. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle Tarsus kentinde yaşayan gayrimüslimler, hem şehrin yönetim mekanizmasında hem de sosyo-ekonomik yapısında aktif rol oynayarak şehrin gelişimine önemli katkılarda bulunmuşlardır.