2. Abdülhamid Yıldız Sarayı ve Haremi – Bernhard Stern – Truva Yayınları

“Kitabımı eline alıp da sansasyon ve dedikodu hikayeleri aramak isteyen, hayal kırıklığına uğrayacaktır. Padişahın özel hayatı ve saray halkının düzeni hakkında doğru bilgiler bulmak isteyenlere, inanıyorum ki, Yıldız Sarayı’nda görülecek ve duyulacak her şeyi söylemiş olacağım. Doğu’dan masal anlatmıyorum, gerçekten başka hiçbir şeyi Avrupalı okuyucunun gözleri önüne getirmiyorum. Yıldız Köşkü’ndeki sarayları ve bahçeleri, padişahın ve halifenin sarayındaki günlük hayatı ve işleri, bizzat hükümdarın özel hayatını anlatıyorum; hayalde değil de, gerçekte olduğu gibi haremi gösteriyorum; saray halkının, mabeyncilerin, haremağalarının, bekçilerin içerideki düzenini tasvir ediyorum; bu anlatımları, 2. Abdülhamid’in sarayında müziğin ve tababetin oynadığı roller üzerine verilerle tamamlıyorum ve mutfaklar ve kasalar hakkında bilgilerle bitiriyorum.

İstanbul’da hemen beş yıl “Berliner Tageblatt”ın ve “Neue Freie Presse”nin özel muhabiri olarak yaşadım ve – söyleyebilirim ki – başka ikinci bir yabancıya nasip olmadığı gibi Yıldız Köşkü’nü ve onun mukimlerini tanıma fırsatını buldum. Bu yüzden bu kitabı tamamen kendi araştırmalarıma göre kaleme aldım.”