Gürcüler, devlet geleneğine sahip tek Kafkasya ulusudur. Üstelik Gürcülerin siyasal örgütlenişlerinin ve ulusal örgütlerinin temelleri geçmişin derinliklerindedir. Bu kadar köklü bir geçmişe sahip bir ulusun ve dolayısıyla ülkelerinin, geçirdiği tarihsel süreçler ve günümüze nasıl ulaştıkları derinlemesine incelenmesi gereken bir konudur.
Gürcü tarihini ana hatlarıyla da olsa okuyucuya tek bir ciltte aktarmak elbette kolay değildir. Bu nedenle yazar, Türkçe okuyanların bilgi edinmesine ve Türkiye'deki bilimsel çevrelerin yararına yönelik olarak, 2022 yılında "18. Yüzyıldan Günümüze Gürcü Tarihinin Ana Hatları" adlı kitabını yayımlamıştır. Bu kez de, yine kılavuz niteliğindeki elinizdeki bu eserle, okuru Orta Çağ'ın kapısından Gürcü evrenine sokarak Yeni Çağ'a çıkarmayı amaçlamaktadır.
Kitap, Gürcü tarihinin 4. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar uzanan uzun bir zaman dilimini kapsamaktadır. Yazar belirtilen süreçte meydana gelen siyasi, askeri, toplumsal ve kısmen de olsa kültürel gelişmeleri okuyucuya bu eserle sunabildiğinden ayrıca takdir edilmelidir.
Gürcü ulusunu diğerlerinden ayıran, tarih boyunca değişerek devam eden, kendine özgü, sanatı, inançları, gelenekleri, anlayış ve davranışları ile kimliğini oluşturan bir yaşam ve düşünce tarzıyla tanıyan Dr. Fevzi ÇELEBİ çalışmasında, Gürcüce ve Türkçe başta olmak üzere birçok dilde eseri değerlendirmiştir. Yazar ayrıca, Türk ulusunun tarih ve kültürü konusunda da geniş bilgiye sahiptir. Kitaptaki bazı konuların Gürcistan'da olduğu gibi Türkiye'deki çalışmalarda da günümüze kadar gözden kaçmış veya dikkate alınmamış ya da farklı değerlendirilmiş olabileceği söylenebilir; bu nedenle kurulan yeni cümleler, yeni bakış açıları sunmaktadır.
Serinin ilk kitabı gibi, bu eser de ele aldığı yüzyıllarla ilgili gelişmeleri nesnel bir biçimde vermeyi amaçlamakta ve dolayısıyla ideolojik kaygılardan uzak, günümüze kadar Türkiye'de yayımlanmış en kapsamlı dönem Gürcü tarihi anlatısını ortaya koymaktadır.

Erdoğan ŞENOL