Algılanan Fayda – İbrahim Cevizli – Akademisyen Kitabevi

İktisat bölümü okuyan kişilerin sıklıkla karşılaştıkları kavram rasyonel birey yani Homoeconomicus olmaktadır. Bu bireyin tanımı ise; bencil olup aklı ile hareket ederek, faydasını maksimize etmekten başka da bir amaç gütmediği şeklindedir. Aklımız ile hareket etmek elbette ki ayrıcalıklı bir durumdur. Ancak davranışların belirleyicisi olarak pür aklı ele almak da ne kadar yeterli olmaktadır. İnsana ait diğer faktörlerin hiç mi etkisi yoktur. İktisat bilimi şüphesiz ki pür aklı esas alarak diğer faktörleri Occam’ın Usturası’nı kullanarak kaldırmıştır.İktisat biliminin pozitif özgün bir bilim olma çabası, haliyle matematiksel yöntemlerin kullanılmasını da zorunlu kılmıştır. Karmaşık insan yapısının kolay bir şekilde analiz edilebilmesi ve politikaların oluşturulabilmesi için muhakkak ki matematiksel yöntemlerin kullanılması gereklidir. Ancak bunun araç olmaktan çıkıp amaç haline dönüşmesi sosyal bir bilim olan iktisadın temel odağı olan insanını bile bu şekilde açıklamasına neden olmuştur.Bu konu ile ilgili bir çalışma yapma istediği bende doktora döneminde mikro iktisat dersinde tüketici teorisi kısmında kendimi matematiksel modellere kaptırarak Langrange Fonksiyonuna alternatif bir işlem nasıl gerçekleştirebilir diye çaba harcadığım esnada matematiksel işlemlerin cazibesine kapılıp sanki entelektüel bir oyunun içerisindeymiş gibi hissettiğim dönemde oluşmuştur.Matematiği ve matematiksel işlemleri çok sevmeme rağmen yine de sosyal bir bilim olan iktisadın özelliklede insanı tanımlarken sadece matematiksel işlemleri esas alarak ve sadece iki varsayım üzerinden evrenselleştirmesi gerçek insanı tanımlamada banda göre de yetersiz kalmaktadır. Nitekim algılar bunun en güzel örneğini teşkil etmektedir. İnsanların mutlu olabilecekleri bir iktisadi hayat kurabilmek için matematiğin yanında diğer etmenlerinde sürece dâhil edilmesi gerekmektedir. Bu noktada davranışsal iktisat insanların bilişsel yanlılıklarına vurgu yaparak konuyu zaten tartışmaya açmıştır. Yöntem olarak da ...