Alman İmparatorluğu ve Türkistan 1910-1920 – Fatih Çolak – Çizgi Kitabevi Yayınları

Prenslikler halinde yaşayan Almanlar, 1871 senesinde birliklerini tamamlamışlar ve Alman İmparatorluğu olarak tarih sahnesinde yerlerini almışlardır. Almanya’nın Avrupa’da üstünlüğü sağlayabilmesi için her şeyden önce ekonomisinin iyi olması gerekiyordu. Bundan dolayı, birliğini diğer büyük Avrupalı devletlere göre geç tamamlayan Almanya, kurmuş olduğu sanayisi için hammadde ve pazar arayışına girmiştir. Bunun için Almanlar “Drang nach Osten” ismini verdikleri “Doğuya Yöneliş - Doğuya Nüfuz Etme” anlamına gelen bir siyaset geliştirmişlerdir. Bu siyasetin uygulanabileceği bölgelerin başında Yakın Doğu, Orta Doğu ve Asya yer almıştır. Asya özelinde ise, demografik yapının çeşitliliğinden ve yer altı-yer üstü kaynakları açısından zengin olmasından dolayı Türkistan coğrafyası önemli bir yer tutmuştur. Alman Devleti siyasi, iktisadi ve askeri olarak Türkistan’a etki etmeyi amaçlamıştır.

Bu çalışmada Alman İmparatorluğu’nun doğu siyaseti ele alınmış ve Türkistan’ın bu politika içerisindeki yeri saptanmaya çalışılmıştır. Çalışma, Alman Dışişleri Bakanlığı arşiv belgeleri ışığında gerçekleştirilmiştir. Alman arşiv belgelerinde, Almanların 1871 yılından itibaren Türkistan için politika geliştirdikleri görülmektedir. Ancak, söz konusu politikanın I. Dünya Savaşı’ndan birkaç yıl önce ve savaş yıllarında hızlandığı görülmektedir. Bundan dolayı araştırmanın zaman aralığı 1910 ile 1920 yılları arası olarak belirlenmiştir.