Anadoluculuk ve Tek Parti CHP’de Sağ Kanat

"Bu tarafta Anadolu çocuğu heder olup giderken, başkalarınıdüşünmek vazifemiz değildir. Tufan olsa, yerden cehennem fışkırsa,gökten yağmur yerine taş yağsa da umurumuzda değil, kim neolursa olsun; Anadoluludan maada kimse aklımızı işgal edemez.Herhangi bir tehlikenin önünde duyduğumuz endişe, yalnız Anadoluiçindir. Çünkü: O biziz ve biz oyuz."(Anadolu, 1921)Turancılığa da Osmanlı'ya da sırt çeviren, milletin ve vatanın özüolarak sadece ve sadece Anadolu'yu gören Anadoluculuk, erkenCumhuriyet döneminin biraz kenarda köşede kalan bir düşünceakımıydı. Siyasette yer tutamadılar, buna karşılık entelektüelalanda küçümsenmeyecek bir mesaileri oldu, kadrolaştılar. Bubirikim ve kadrolaşma, tek parti döneminin son evresinde CHPiçinde güçlü bir grup teşkil etmelerini sağladı. Anadolucu ekip, CHPiçindeki muhafazakâr kanadın omurgasını oluşturdu.Metin Çınar'ın çalışması, Anadoluculuğun öncü şahsiyetlerinin,Mükrimin Halil Yinanç'ın, Remzi Oğuz Arık'ın, Nurettin Topçu'nundüşünce dünyasını ele alıyor. Anadolucu kadroların CHP'yenüfuzunu sağlayan Memduh Şevket Esendal'ın etkisi, tavrı vefikirleri, kitabın önemli bir bölümünü oluşturuyor. Akım içindekifarklılaşmalar, söz konusu düşünürlerin yanı sıra, Anadoluculuğundeğişik renklerini ortaya koyan dergiler boyunca takip ediliyor:Anadolu, Dikmen, Dönüm, Millet, Hareket, Çığır, Bizim Türkiye…Gerek inşa dönemindeki resmî milliyetçiliğin, gerek tek partiCHP'nin, zannedildiği kadar homojen olmadığını gösteren, ilginçbir çalışma.