Anlatının Poetikası – Kubilay Aktulum – Çizgi Kitabevi Yayınları

Klasik anlatıbilim, anlatıyı büyük ölçüde kapalı, biçimsel ve metin-içi bir yapı olarak ele almış; olay örgüsü, anlatıcı, zaman ve bakış açısı gibi öğeleri evrensel kategoriler altında sınıflandırmayı hedeflemiştir. Buna karşılık yeni anlatıbilim, anlatının yalnızca metinsel bir düzenleme değil, bilişsel, söylemsel, kültürel ve deneyimsel süreçlerle iç içe geçmiş dinamik bir olgu olduğunu varsayar. Anlatının Poetikası, bu kuramsal kırılma noktasından hareketle, anlatıbilimin geçirdiği dönüşümü kavramsal ve yöntemsel düzeyde ele alan bir çalışma. Kitap, yapısalcı anlatıbilimin kurucu varsayımlarını tarihsel bağlamı içinde değerlendirirken, bu modelin açıklamakta yetersiz kaldığı anlatı biçimlerini ve anlam üretim süreçlerini yeni anlatıbilimin araçlarıyla tartışıyor. Bilişsel anlatıbilim, söylem çözümlemesi, doğal ve doğal olmayan anlatı kuramları gibi çağdaş yaklaşımlar, anlatının zamansallığı, özne kurulumu, alımlanma süreçleri ve anlatısal deneyimle ilişkisi bağlamında ele alınıyor. Böylece anlatı, yalnızca "nasıl kurulduğu" üzerinden değil, nasıl algılandığı, nasıl işlendiği ve ne tür bilişsel sonuçlar ürettiği üzerinden inceleniyor. Anlatının Poetikası, klasik anlatıbilimin kavramsal mirasını reddetmeden, onu yeni anlatıbilimin çoğul ve disiplinlerarası perspektifleriyle yeniden düşünmeyi amaçlıyor. Bu yönüyle kitap, anlatıbilimin sınırlarının neden genişletilmesi gerektiğini ve bu genişlemenin kuramsal sonuçlarını tartışmaya açan bir kuramsal zemin sunuyor.