Asya Türkiyesi Küçük Asya’nın İdari Coğrafyası, Tanımlayıcı ve İdari İstatistikleri Cilt I

XIX. yüzyılın sonlarında yaşamış Fransız coğrafyacı ve istatistikçi Vital Cuinet, Osmanlı coğrafyası üzerine yaptığı ayrıntılı incelemelerle tanınır. On iki yıl boyunca Anadolu vilayetlerinde gerçekleştirdiği gözlemler, arşiv taramaları ve saha araştırmalarıyla dönemin Osmanlı taşrasına dair eşsiz veriler toplamış; bu çalışmaları sayesinde Batı dünyasında Osmanlı coğrafyası ve toplumsal yapısı hakkında güvenilir bilgi sağlayan isimlerden biri olmuştur.Asya Türkiyesi başlıklı bu eser, 1890'da İstanbul'da tamamlanmış ve Anadolu vilayetleri üzerine ilk kapsamlı istatistikî çalışmalardan biri olarak literatüre girmiştir. Trabzon, Erzurum, Ankara, Adana, Konya ve Sivas gibi önemli vilayetlerin idarî bölünüşü, nüfusu, etnik ve dinî dağılımı, eğitim kurumları, ekonomik kaynakları, tarımsal ve ticari faaliyetleri ayrıntılarıyla ele alınır. Aynı zamanda Osmanlı idarî teşkilatı, yerel yönetimler, mahkemeler, gümrükler ve Düyûn-ı Umumiye gibi dönemin siyasi-ekonomik kurumları hakkında da değerli bilgiler sunar.Eser, yalnızca bir coğrafya kitabı değil; aynı zamanda geç Osmanlı toplumunun çok katmanlı yapısını yansıtan tarihi bir belgedir. Modernleşme sürecindeki Anadolu'nun idarî, sosyal ve ekonomik panoramasını bilimsel bir titizlikle ortaya koyması, onu bugün de araştırmacılar için vazgeçilmez bir kaynak hâline getirmektedir. Bu eşsiz eser, Cuinet'in titiz gözlemlerini ve dönemin istatistikî gerçekliğini Türkçeye kazandırarak, okuyucuya akademik bilgiler kazandırmaktadır.