Bir milletin hafızası; arşivlerinde, edebî eserlerinde, gazetelerinde, dergilerinde ve matbuat hayatında yaşamaya devam eder. Azerbaycan'ın modernleşme serüveni, millî uyanışı, fikir hareketleri ve bağımsızlık mücadelesi de büyük ölçüde matbuatın satırlarında şekillenmiştir. Türk dünyasının müşterek kültür ve düşünce mirası, bu yayınlar aracılığıyla nesilden nesile aktarılmıştır.
Prof. Dr. Yavuz Akpınar'ın önsözüyle okurla buluşan bu eser, Akif Aşırlı'nın uzun yıllara yayılan arşiv araştırmalarının mahsulüdür. Ekinci gazetesinden bağımsızlık sonrası döneme uzanan yaklaşık bir buçuk asırlık basın tarihini siyasî, fikrî ve kültürel dönüşümlerle birlikte ele almaktadır. Gazeteler, dergiler, matbaalar, yayıncılar ve fikir adamları üzerinden Azerbaycan'ın entelektüel gelişimini bütüncül bir çerçevede ortaya koyan çalışma, matbuatın millî kimliğin inşasındaki yerini de ayrıntılı biçimde incelemektedir.
Burcu Canbey'in titiz çevirisiyle ilk kez Türkiye Türkçesine kazandırılan Azerbaycan Matbuat Tarihi, çeviri sürecinde Türkiye'deki okuyucuların eseri tarihî ve kültürel bağlamı içerisinde daha rahat takip edebilmesi amacıyla açıklayıcı çevirmen dipnotlarıyla zenginleştirilmiş, bölüm ve alt bölüm başlıkları günümüz akademik yayıncılık anlayışına uygun biçimde yeniden düzenlenmiştir. Böylece eser, aslının ilmî muhtevasını muhafaza ederken Türkiye Türkçesi okuru için daha erişilebilir bir yapıya kavuşturulmuştur. Azerbaycan basın tarihinin temel başvuru kaynakları arasında yer alan çalışma, Osmanlı coğrafyası, Kafkasya ve Türk dünyası arasındaki fikir dolaşımını, müşterek kültürel hafızayı ve modern Türk düşüncesinin teşekkülünü anlamak isteyen araştırmacılar için güçlü bir müracaat kaynağı niteliği taşımaktadır.
Türkoloji, tarih, siyaset bilimi, iletişim, basın ve Türk dünyası araştırmaları alanlarında çalışan akademisyenler ve öğrenciler için hazırlanan bu kapsamlı eser, Türk kültür tarihine ilgi duyan okurlara da zengin ve sistematik bir panorama sunmaktadır.