Azerbaycan’da Milliyetçilik ve Politika – Cengiz Çağla – Bağlam Yayınları

Milliyetçiliğin farklı tarihsel bağlamlarda farklı biçimler almasının yanı sıra tek bir sınıfın ideolojisine indirgenemeyecek derecede derine nüfuz ettiğini de kabul etmeliyiz. Milliyetçilik, ulusal burjuvazinin çıkarlarının temsilcisi olarak yükselebilir fakat bu sınıfın oluştuğu kendine özgü koşullar diğer sınıfları da kendi milliyetçi politikalarını desteklemeye sevk edebilir. Bizim örneğimizde bu argümanı destekleyen iki temel olgu vardır. İlk olarak, Ermeni-Azeri rekabeti ve çatışması Azerbaycan burjuvazisini ve işçi sınıfını birlikte hareket etmeye yöneltmiştir. İkinci olarak, Azerbaycan milliyetçiliği Rus kolonyalizmine siyasal bir yanıt olarak gelişmişti. Komşu ülkelerde birbirine benzer ya da farklı türde antikolonyalist milliyetçilikler yan yana varolabilir ve hatta bu milliyetçiliklerin çıkarları zaman zaman birbiriyle çelişebilir. Azerbaycan milliyetçiliğinin önce Çarlığı sonra da Bolşevik Rusya'yı hedef almasına karşılık Türkiye milliyetçiliğiğinin batı emperyalizmini hedef alması ve bu süreçte daha sonra Bolşeviklerle işbirliği yapması örneğinde görüldüğü gibi...