Balkan Harbi Sırasında Rumeli’den Türk Göçleri (1912 - 1913) – Ahmet Halaçoğlu – Türk Tarih Kurumu Yayınları

Balkan savaşları 93 harbinde olduğu gibi Rumelideki Türk varlığını doğrudan etkileyen bir savaştır. Nitekim bu savaş neticesinde bilhassa Bulgaristan ve Yunanistan'a bırakılan topraklarda yaşayan Türkler idaresi altına girdikleri devletlerin hükümetleri veya ahalisi tarafından çeşitli baskılara uğramışlar ve gördükleri zulüm yüzünden tarlalarını ev-barklarını, kısacası bütün maddi varlıklarını bırakıp,Osmanlı ülkesine sığınmak zorunda kalmışlardır. Adeta kaçmak şeklinde cereyan eden bu göçler en kötü şartlar altında Osmanlı Devleti'nin kontrol ve iradesi dışında yapıldığından büyük sıkıntılar doğmasına sebep olmuştur. Fakat sonuçta göçmenler hangi merkezlerde toplanmış olurlarsa olsunlar hükümetçe bunların öncelikle geçici iskanlarına çalışılmış ancak daha sonra sürekli iskan için ciddi çalışmalara başlanılmıştır.Yüzbinlerle ifade edilen bu göç hareketi Osmanlı Devleti'nin yıkılış döneminde alınan her türlü tedbire karşı devleti içinden kolay çıkılamayacak iktisadi ve sosyal bir takım problemlerle karşı karşıya getirmiştir. Sınırlı imkanlara rağmen devlet yinede soydaşlarına gerekli yardım elini uzatmaktan geri durmamıştır.