Bartın Şehrinin Kültürel Coğrafyası – Şaban Çelikoğlu – Pegem Akademi Yayıncılık

Kültür, tarihsel süreç içinde toplum tarafından üretilen ve nesilden nesile aktarılan, belirli bir mekân üzerinde yayılış gösteren her türlü maddi ve manevi değerler bütünüdür. Pek çok sosyal bilimin temel araştırma alanları arasında yer alan kültür, coğrafya disiplini içerisinde beşerî coğrafyanın bir alt dalı olarak, kültürel coğrafya başlığında kendisine geniş yer bulmuştur. Kültürel ögelerin ve faaliyetlerin coğrafi dağılışları, mekânsal farklılıkları, farklı mekânlarda gösterdikleri benzerliklerin sebep ve sonuçları, kültürel coğrafyanın inceleme alanına girer. Kültürel coğrafya; içinde yaşadığımız mekânlara nasıl şekil verdiğimizi ve aynı zamanda yaşamakta olduğumuz çevrenin kültürümüzü nasıl şekillendirdiğini araştırır.

Kültürel coğrafya; kültürü coğrafi sorunlara uygularken; insan ve özelliklerinin coğrafi olarak ne şekilde gruplandığı (kültür bölgesi), kültürel özelliklerin bir yerden başka bir yere nasıl yayıldığı (kültürel yayılma), kültür ve fiziki çevre arasında nasıl bir ilişki olduğu (kültürel ekoloji), farklı kültürlerin birbirini hangi yollarla etkilediği (kültürel etkileşim) ve kültür gruplarının yeryüzünde yaşarken yarattıkları görünür somut ifadelerin neler olduğu (kültürel peyzaj) sorularına yanıtlar arar. Coğrafi çalışmaların odak noktasını insan-mekân etkileşimi oluşturmaktadır. Bu bakımdan coğrafi bakış açısıyla Bartın şehrinin kültürel yapısının incelenmesi, şehirdeki insanların doğal çevre koşulları ve kültürel birikimleriyle oluşturup geliştirmiş oldukları yaşam durumunu yorumlamaya katkı sunacaktır. Bu sayede gelecekte kültürel peyzajın ne yönde ilerleyeceği hususunda doğru öngörüler geliştirilebilir. Bartın ile ilgili mevcut yapının bilinmesi ve gelecekle ilgili sağlıklı öngörülere sahip olunması planlama ve yatırımların da verimli bir şekilde sürdürülmesine katkı sunacaktır. Bu eserde Bartın şehrinin kültürel yapısı; kültürel coğrafyanın yöntemleri doğrultusunda ele alınmıştır.

Araştırma aşamasında elde edilen dokümanter veriler, gözlem ve deneyimler ışığında; konut tarzları ve özellikleri, yerleşim kalıpları, beslenme alışkanlıkları, giyim kuşam tarzları gibi somut unsurlar üzerine kültürel yapının yansımaları ile kültürel peyzajı şekillendiren unsurlar, Bartın ölçeğinde ele alınmıştır. Eserin kültürel coğrafya çalışmalarına, Bartın şehrine ilgi duyanlara, şehirle ilgili planlama ve uygulama sürecinde rol alanlara faydalı olacağı umulmaktadır.