Batı Trakya Meselesi – Tuğba Eray Biber – Atatürk Araştırma Merkezi

Türkiye Cumhuriyeti'nin yoğun dış politikasının içinde Yunanistan'ın önemli bir yeri vardır. Bunun temel sebebi Yunanistan'ın, dört yüz yıla yakın Osmanlı Devleti'nin hakimiyetinde kaldıktan sonra, 1829'da bağımsızlığını ilan etmesidir. Yunanistan sonraki süreçte Osmanlı Devleti aleyhine politikalar izlemiştir. Aynı politikalar, Türkiye Cumhuriyeti döneminde de devam etmiştir. İki devlet arasında geçmişten günümüze birçok sorun yaşanmış ve yaşanmaktadır. Özellikle iki ülke arasındaki dinî ve millî duyguların ön planda olması ve bu duyguların bastırılmasındaki zorluklar ilişkileri olumsuz etkilemektedir. İki ülke arasındaki sorunlar içinde yer alan ve kitabımızın konusu olan "Batı Trakya Türkleri", günümüzde Yunanistan sınırları içerisinde, Yunan vatandaşı olarak yaşamaktadırlar. Batı Trakya'nın sınırlarını çizmek, konuyu anlamamız açısından önemli olacaktır. Çünkü "Batı Trakya Türkleri Sorunu" dillendirirken dahi sınırlarını bilmiyoruz. Günümüzde Yunanistan sınırları içerisinde yer alan Batı Trakya, Evros ili/başkenti Dedeağaç (Aleksandropolis); Rodop (Rodopi) ili/başkenti Gümülcine (Komotini) ve İskeçe (Ksanthi) ili/başkenti İskeçe olmak üzere üç ayrı vilayetten oluşan ve çoğunlukla Türklerin yaşadığı bir bölgedir. Batı Trakya, uzun yıllar Osmanlı Devleti'nin hakimiyeti altında kalmış bir bölgedir. Osmanlı Devleti'nin son yıllarında elden çıkan topraklar arasında yer Batı Trakya, içinde bulundurduğu Türk nüfusu sebebiyle Türkiye ile bağlarını günümüze kadar koparmamıştır. I. Dünya Savaşı sonunda Lozan Barış Konferansı ile devletlerarası sorunlar çözülmeye çalışıldı. Türkiye ile Yunanistan arasında Batı Trakya Meselesi de bu sorunlar arasındaydı. Türkiye, Batı Trakya'da Türk nüfusunun çokluğuna ve Misak-ı Milli'ye dayanarak halkoyu isterken İngiltere başta olmak üzere diğer İtilaf Devletleri tarafından bu teklif kabul edilmedi. Bu durum karşısında Türkiye ve Yunanistan arasındaki "Mübadele Meselesi" gündeme geldi. 30 Ocak 1923'te Türk ve Yunan Hükümeti arasında Loza...