Bertolt Brecht Bütün Oyunları Cilt 9

Puntila Ağa ve Uşağı Matti (Ç.: Yılmaz Onay) Brecht bu oyunu, Finlandiya'da geçirdiği göçmenlik yıllarında, Fin oyun yazarı H. Wuolijoki'nin bir halk masalından yola çıkarak hazırladığı bir oyun taslağına dayanarak yazmıştır. Zengin çiftlik sahibi Puntila Ağa, iki kişilikli bir adamdır; içkiliyken cana yakın, insancıl bir kişi, ayıkken katı ve çekilmez bir patrondur; herkesi hırsız görür, insanları aşağılar. İçkiliyken dostu saydığı şoförü Matti ise, patronuyla aralarındaki mesafeyi hep korur. Puntila sarhoş olduğu bir akşam dört işçi kızla evlenmeye, bir ateşe'yle evlendirmek istediği kızını Matti'ye vermeye kalkışır. Matti, evleneceği kızı bir işçi karısı olabilir mi diye imtihan eder, Puntila'nın kızı Eva imtihanda başarılı olamaz. Puntila bundan sonra içki içmemeye karar verir, ancak içkileri yok ederken tekrar içer ve bu kez bütün servetini Matti ile paylaşacağını söyler. Bunun üzerine Matti çiftliği terk eder ve "Su ile yağ birbirine karışmıyor," der, "İnsan isterse bir efendi bulur, yeter ki efendi kendisi olsun." Brecht bu oyunuyla, iki ahlaklı kapitalist düzendeki kişilik bölünmesini, burjuva ikiyüzlülüğünü ortaya koyar. İnsanoğlunun kendi çıkarları söz konusu olduğunda nasıl insani değerleri kaybettiğini gösterir.Arturo Ui'nin Yükselişi (Ç.: Özdemir Nutku) Brecht bu oyunu bir "gangster oyunu" biçiminde yazma düşüncesine 1935'te New York'ta bulunduğu sırada karar vermiş. Ana oyununun orada provalarını yaparken, ABD'deki organize suç mafyasının aralarındaki rekabetine büyük ilgi duymuş; çetelerin birbirleriyle olan kanlı çatışmalarına ait gazete kupürlerini toplamış. Oyunu, 1940-41'de Finlandiya'da sürgündeyken yazmaya başlamış. Oyundaki gangster argosunu Amerika gangster çevresinden almış. Oyun kahramanlarının kişilikleri, ABD'deki örgütlü suç işleyen kişilerden ortaya çıkarılmış. Oyunda, ünlü gangster Al Capone'un Chicago'daki yükselişinin gerçek öyküsünden alıntılar vardır. Oyundaki "gangster tarihi", belirgin benzetmelerle ve paralel olaylarla Hitler'in ...