Bilinç ve İrade Tartışmaları Kapsamında Yapay Zeka ve Cezai Sorumluluk – Gökçe Serim – On İki Levha Yayınları

Hukuk; bilinç ve irade sahibi olan, özgür seçimleriyle haklara ve borçlara sahip olabilen, özgür iradesiyle bilinçli bir biçimde suç işlemeyi tercih edebilen birey varsayımına dayalı kurgusal bir yapıdır. Halbuki hukukun ve ceza hukukunun dayanak noktaları olan, suçun failinin sahip olduğu varsayılan bu unsurlardan bilincin ne olduğu ve iradenin özgür olup olmadığı belirsizdir. İnsanın suç işleme sebeplerinin, fail ile fiil arasındaki psişik bağın, bilincin ne olduğu ve iradenin özgür olup olmadığı tam anlamıyla açığa çıkarılamamışken, insan olmayan bir yapı, insanları taklit ederek/ettirilerek zarar vermeye başlamıştır. Sıradan hayatın içine geri dönüşü olmayan biçimde yerleşen yapay zeka henüz tüm yönleriyle anlaşılamamışken, suça sebep olmaya başlamıştır. Yapay zekanın sebep olduğu suçlardan sorumluluk konusunda geniş vadeli ve çok yönlü düşünülmeli, yapay zekanın yalnızca faydalarına odaklanmaktan kaçınılmalıdır. Yapay zeka, yapay sinir ağları sayesinde insana çok benzer şekilde davranabilen, bu yönüyle insanın benzersizliğine oynayan/oynatılan ve bu yönüyle tehlikeli bir yapıdır. Diğer taraftan, yapay zekanın sermayeye sağladığı kar marjı oldukça yüksektir. Yapay zekanın olumlu yönleri sayesinde bu kara sahip olan kişilerin, yapay zeka bir suça sebep olduğunda bu sorumluluğu üstlenmekten kaçınmalarına izin verilmemelidir.