Bir Başkentin İmarı Ankara: (1929-1939) – Gönül Tankut – Anahtar Kitaplar Yayınevi

Ankara’nın kuruluşu Cumhuriyet yöneticilerini yirminici yüzyıla tanıştırmış, Türk toplumuna çağdaş bir kent toplumu olma yolunu açmış, yapılaşmayı alışagelmiş sosyal bir eylem olmaktan çıkarıp, ekonomik bir eyleme dönüştürerek kent soylu sınıfını güçlendirmiştir. Gerçekten Ankara’nın kurulması bu denli önemli tolumsal dönüşümleri bir arada başlatmaya yetmesine karşın, sonradan onlara çözümlemeye yetmemiş, denetleyip yönlendirememiştir. Çünkü, genç Cumhuriyetin, genç bürokrasisi iddialı, aceleci ve deneyimsizdir. Doğal olarak da, Ankara’nın kentsel gelişimi çalkantılı başalamış, zaman içinde iddialar azalıp, deneyimler artmış, acelecilik kaderciliğe dönüşmüş, fakat kentsel gelişim hep çalkantılı süregelmiştir. Altmış dört yıllık kentsel gelişim çalkantısının çeşitli yorumları, incelemeleri yapılmışsa da, bu çalkantının Türkiye’nin eşzaman siyasal yaşam grafiği ile benzerlik gösterdiği hatta onun bir türevi olacağı pek düşünülmemiştir. Halbuki, ancak kentsel gelişimin siyasal bir olgu olarak ele alınmasıyladır ki, kenti biçimlendiren güç yapısı ve bu etkinliğin nasıl dağıldığı anlaşılacaktır. Diğer taraftan, Ankara’nın imarı devlet ölçeğinde bir girişim olduğundan, kenti biçimlendiren güç yapısı kent ölçeğinden devlet ölçeğine kadar uzanacak ve "Ankara’nın imarı 1929-39" başlıklı çalışma da, söz konusu yıllar arasında, Türkiye Cumhuriyetinin bir cins siyasal incelemesine dönüşecektir.