Bir Göçmen Kuştu O – Ayla Kutlu – Everest Yayınları

"İnsanları insan olarak yaşamaya çağırmaya kimsenin gücü yetmez." Bir Göçmen Kuştu O, 1985 yılında yayımlandı ve bir sene sonra Madaralı Roman Ödülü'nü aldı. Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'e uzanan, "göçmen kuş" olarak tanımlanan Osmanlı aydını Adil Emir Bey'in yaşamına odaklanan ve bunu yaparken tarih sahnesinde kadınlara özellikle büyük roller veren romanın, Kutlu külliyatı içinde üzerine en çok konuşulan, yazılan kitaplardan
biri haline gelmesi uzun sürmedi. Bu romanı takip eden ve 1998 yılında "Bir Göçmen Kuştu O – 2" alt başlığıyla basılan Emir Bey'in Kızları ise hem Kutlu'nun anlatıyı kurarken kadına atfettiği değeri bir kez daha gösterdi hem de "dünya savaşlarının" hikâyesini bir aile albümü üzerinden anlatmaya devam etti. Bir ülkenin sürüklendiği yıkımı, Birinci Dünya Savaşı yıllarında doğan ve İkinci Dünya Savaşı'yla büyüyen Batubeg ailesi çocuklarının ruhundaki sancılar aracılığıyla gözler önüne serdi.
Ne demek boşu boşuna bir yaşam? Babam bir öncüydü. Yürekli, mert, hesapsız. Kusur bulmak şartsa, fazlasıyla barışçı olduğu söylenebilir yalnız. Bu, şu günlerde kusur gibi görünse de, her zaman erdemdir aslında. Bir göçmen kuştu o.