Bir Milletin Kaderini Değiştiren Ada Midilli – Mithat Atabay – Paradigma Akademi Yayınları

Midilli eskiçağlarda medeniyetlere beşiklik etmiş, kadınların saltanat kurduğu ve bu yüzden de "Kadınlar adası" adıyla da anılan bir yerdir. Türklerin Anadolu'ya gelmelerinden sonra ilgilerini çeken ilk adalardan biri de Midilli olmuştur. Fatih Sultan Mehmet'in adayı ele geçirmesiyle birlikte dörtyüzelli yıl Türklerin egemenliği altında kalan Midilli, Türk tarihinde bir dönüm noktasını teşkil etmiştir. Türk denizciliğini ve Akdeniz'deki Türk egemenliğini zirveye taşıyacak olan "Barbaros kardeşler" Midilli'de dünyaya gelmişlerdir. Adeta Midilli'nin fethi Türk denizciliğinin de kaderini değiştirmiştir. Osmanlı döneminde Türk insanına "vatan" kavramını aşılayan Namık Kemal, Midilli Mutasarrıflığı yapmış ve yine Osmanlı'nın son dönemine damgasını vuran İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin üç liderinden biri olan "Cemal Paşa" da Midilli doğumludur.
1912 yılında Midilli Yunanlıların eline geçtikten sonra çok çalkantılı yıllar geçirmiş, Yunanlıların Anadolu'yu istila girişimleri büyük felaketleri olmuş ve Midilli'de başlayan isyan Yunanistan'daki rejimi de derinden sarsmış ve bir iç hesaplaşma ile sonuçlanmıştı. Ada her iki ulusun da kaderinde önemli roller üstlenmişti.