1956 yılında Isparta'nın Keçiborlu Aydoğmuş Köyü'nde doğdu. İlkokuluAydoğmuş İlkokulu'nda okudu. Ortaöğrenimini, önce 1973'te Isparta İmam HatipLisesi'nden, 1974'te Isparta Şehit Ali İhsan Kalmaz Lisesi'nden mezun olarak tamamladı.1874'te Isparta Lisesi'ni bitirdiği yıl Ankara Üniversitesi Dil ve TarihCoğrafya Fakültesi Tarih Bölümü'nü kazandı. 1978'de lisans öğrenimini gördüğüfakülteden pekiyi derecesinde mezun oldu.
1980'de mezun olduğu Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya FakültesiTarih Bölümü Genel Türk Tarihi kürsüsüne asistan olarak başladı.
Ankara Üniversitesinde 1978-1980'de Yüksek Lisansını, 1980-1983'teDoktorasını yaptı. Genel Türk Tarihi profesörü Mehmet Aydın Taneri'nindanışmanlığında "Türkiye Selçuklularında Vezirlik Müessesi" adlı doktora tezinibitirerek doktor unvanını aldı.
Dr. Refik Turan 1984 yılında Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim FakültesiSosyal Bilimler Eğitim Tarih Eğitimi Anabilim Dalına Yardımcı Doçent olarakatandı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi'ndeki yeni bölüm ve anabilimdalında öğretim üyeliği ve idarecilik görevlerini sürdüren Dr. Refik Turan,1989'da doçent, 1995'te profesör oldu. Adı geçen üniversite ve fakültedeöğretim üyeliğini sürdürdü. Alanıyla ilgili çok sayıda kitap, kitap bölümü vemakaleleri bulunmaktadır.
Dr. Refik Turan, 1995-2002 yıllarıarasında Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Fakültesi Dekanlığı ve 2015-2020yılları arasında da Türk Tarih Kurumu Başkanlığı görevlerini yürütmüştür.
.