Birinci Meclisin İçki Yasağı Men-i Müskirat Kanunu – Onur Karahanoğulları – Phoenix Yayınevi

İçki yasağı, Birinci Meclis’te oluşan iktidar-muhalefet bloklarının gelişimini güdüleyen temel tartışma konularındandır. Aydınlanma ile muhafazakarlık arasındaki çatışma içki yasağına içki yasağına ilişkin tüm tartışmaların geri planında yer almış ve Ali Şükrü Bey içki yasağının dayanağını halkın ruhundan, halkın kendiliğinden oluşan doğal hukukundan aldığını düşünürken teklif Meclis’te geniş bir çevre tarafından sahiplenilmiştir. Görüşmelerde özellikle İslam şeriatını hayata geçirmek isteği açıkça ortaya çıkmıştır. Ayrıca Men-i Müskirat Kanunu nun, büyük çoğunlukla gayrimüslimlerin elindeki bir sanayi ve ticaret alanına müdahale ederek, milli ekonomi ve Türk milleti yaratma arayışının araçlarından biri olarak düşünüldüğü de görülebilmektedir. Men-i Müskirat Kanunu, kişisel çatışmaların olduğu kadar milliyetçi hareketin iki kanadı arasındaki iç mücadelenin; Türk milliyetçiliğine sinmiş olan Hıristiyan düşmanlığı kadar dünya konjonktürünün etkisiyle çıkmış bir yasadır; uygulalanması da bu çatışmalar ve etkilerle uyumlu olmuştur.