Bitek Kent: Balıkesir – Kolektif – Yapı Kredi Yayınları

Balıkesir'de 1940'lı yıllarda bölgede yapılan yüzey araştırmaları şehrin kültür tarihinin paleolitik Çağ'da başladığını ortaya koymuştur. Denizlere açılan iki kapısıyla Balıkesir, tarihiyle eski çağların mitolojik dünyasına uzanır. Yunan mitolojisinde önemli bir yere sahip olan Kaz (İda) Dağ aşk tanrıçası Aphrodite'nin birinci seçildiği ilk güzellik yarışmasının yapıldığı yerdir. Kaz Dağı aynı zamanda tanrıların tanrısı Zeus'un annesi Cybele tarafından saklanıp büyütüldüğü yerdir.

Kaz Dağı ve çevresi, Anadolu'nun Türkçeleşmesi ve Müslümanlaşmasına koşut olarak Türk aşiretlerinin önemli iskân bölgelerinden biri haline gelmiştir. Tarihöncesi ve tarihi dönemlerde değişik kökenli insan topluluklarının istila ve geöç hareketlerine sahne olan Balıkesir, bölgelerarası mal aktarımında da bir köprü olmuştur. Tarihi boyuncu doğanın yıkımından payını ıalan Balıkesir'in geçmişine ait pek çok iz ve kültür varlığı ya silinmiş ya da sık sık yatak değiştiren akarsuların taşıdıkları alüvyon dolgularının altında kalmıştır.

Milli Mücadele'deki yönlendirici tutumuyla Balıkesir Cumhuriyet tarihi açısından da ayrıcalıklı bir yere sahiptir.

Tarihçilere göre şehrin adı, Bizans imparatoru Hadrianus'un av partilerinde kulanmak için yaptırdığı Paleo Kastro (Eski Hisar) sözcüğünden gelmektedir. Halk arasında Balıkesir adı daha çok bal, balık, kesir ve hisar sözcükleri üzerinde yapılan oynamalarla açıklanmaktadır.