Büyük Ramses – Toby Wilkinson – Yeditepe Yayınevi

II. Ramses, Nil Vadisi'ni ve Mısır imparatorluğunun hâkimiyetindeki geniş coğrafyayı MÖ 1279'dan 1213'e kadar yönetti. Bu da onu en uzun süre tahtta kalan firavunlardan biri yapıyor. Kültürel konularda yenilikçi, dur durak bilmeden kendi propagandasını yapan zeki bir diplomattı. Kadeş Savaşı'ndan sonra imzalanan barış antlaşması tarihin kaydettiği bir ilkti. Diğer tüm Mısır firavunlarını geride bırakarak Ebu Simbel'deki tapınakları, Karnak'taki büyük hipostil salonu, karısı Nefertari'nin anıt mezarını ve kendi anıtı olan Ramesseum'u inşa etti. Ünü diğer tüm firavunları gölgede bıraktı demek mübalağa olmaz: İncil'de bir despot olarak yerilmiş, edebiyatta Ozymandias olarak nam salmış ve antik dünyayı araştıran ilk tarihçiler tarafından Genç Memnon olarak övülmüştü. Hükümdarlığı, Eski Mısır'ın gücünün ve refahının zirvesi olan Yeni Krallık (MÖ 1539-1069) ile özdeşleşmişti. Toby Wilkinson hazırladığı bu yetkin biyografi eserinde Ramses'in uğraşları ve tercihleri üzerinden megaloman bir hükümdarın metot ve amaçlarını göz önüne seriyor ve bunlardan günümüz için dersler de çıkarıyor.