Edebi kimliği ile siyasal kimliği olumlu anlamda etkileşmiş, "vatan şairi" Namık Kemal'i pek çoğumuz edebî anlamda şiir ve piyeslerinden tanırız. Cezmi ise onun ilk kez 1880'de ilk cildi yayımlanan ancak tamamlamaya ömrünün vefa etmediği, İntibah'tan sonra yazmış ve yayımlamış olduğu ikinci romanıdır. Türü itibariyle tarihsel roman kategorisinde olan eser, Kırım Hanı Adil Giray'ın çevresinde dönen aşk, iktidar, entrika eksenli ilişkileri, okuyucuları hayran bırakacak bir dil ustalığıyla ele alıyor. Edebî lezzetin sahici taliplerine, hararetle tavsiye olunur.