Çıkmaz Sokak - Global İktisat – S. Bilgehan Eren – Kökler Kitabevi

İnsan iradesini teslim alan piyasa, bugün tüketim toplumu denilen, ihtiyaçların temininden öte, isteklerinin tatminine odaklanmış, merkezinde hazzın yer aldığı bireyler teşekkül ettirmiştir. Bir bakıma da, tek-likten, tek-tipleşmeye giden bu bireyler, tüketimi bir iletişim aracı ve kimlik inşası olarak gördükleri için, misal, sadece ekmek ve beyaz eşya gibi maddi şeyleri değil, kültürden sanata kadar her şeyi tüketim malzemesi yapmıştır. Hiçbir şeyin kalıcı kılınmadığı Çıkmaz sokakta, insanoğlu için iş gide gide; dostluk, vefa, aile, evlilik, sadakat, hâsılı her şeyin tüketilmesine veyahut içinin boşaltılarak mânâ değerinin azalmasına sebep olmuştur.

Batılı bir fikir adamının cümleleriyle söylersek, Ekonominin içtimaî ilişkilere gömülü olması gerekirken, içtimaî ilişkiler ekonomik sisteme gömülü kalmıştır. Tabiî ki bunda (ruha bağlı olmayan) aklın nereye götürdüğünün ve maddesine tasarruf edemeyen ruhun, havada başıboş parendeler atmak gibi, hiçbir yere vardıramayacağının hikmeti de gizlidir. Şuurla kavramamız gereken, meselenin sadece iktisadî yahut siyasî olmaktan öte, daha çok fikrî, ahlakî ve kültürel olduğudur.