Çivi Yazılı Metinler ve Arkeolojik Kaynaklar Işığında Asur İmparatorluk Dönemi Kraliçeleri – H. Hande Duymuş Florioti – Arkeoloji ve Sanat Yayınları

Eski Mezopotamya toplumlarına ait yazılı kaynaklar ve arkeolojik veriler büyük ölçüde erkek yöneticileri anlatır ve betimlerler. Buna rağmen kadınların da toplumun her düzeyinde anne, eş, kız kardeş ve kız evlat olarak önemli bir yere sahip olduğu tartışılmaz bir gerçektir. Elit kesim olarak tanımlayabileceğimiz kraliyet kadınları ise, yine büyük ölçüde erkeğin egemen olduğu sanat, ekonomi, din ve yönetimle ilgili kayıtlara yansımayı başarmıştır. Eski Mezopotamya uygarlığının önemli bir bölümünü oluşturan Asur toplumundaki kraliçeler hakkındaki bilgilerimiz, hem yazılı kaynaklardan hem de arkeolojik verilerden gelmektedir.Asur devletinin M.Ö.I. Binyıl'da imparatorluk seviyesine yükseldiği anlaşılmaktadır. Bu dönem, genellikle "Yeni Asur Dönemi" (yak. M.Ö.934-609) olarak adlandırılmakta ve iki döneme ayrılarak incelenmektedir:I. Dönem (M.Ö.934-745): Bu dönemde krallar h?kimiyet bölgelerindeki otoritelerini sağlamlaştırmakla meşgul olmuş, Asur başkentleri ile Kuzey Mezopotamya'daki mevcut otoritelerini güçlendirmekle yetinmişlerdir.II. Dönem (M.Ö.744-612): Bu dönemde Asur kralları sistematik bir biçimde yayılmacı bir siyaset izleyerek, başarılı askerî seferler yapmışlar ve Eski Yakın Doğu'nun en büyük imparatorluklarından biri olan Yeni Asur İmparatorluğu'nu kurmuşlardır. Günümüzde Irak'tan ele geçen yüzlerce çivi yazılı tablet sayesinde bu dönem hakkında bilgi edinebilmekteyiz. Gerçekten, Yeni Asur dönemine ait metinler, bugün büyük ölçüde Irak devleti sınırları içinde kalmış olan, imparatorluk başkentlerinden ele geçmiştir. Asur (modern Qal'at Šergat) şehri, ilk başkent olarak Asur tarihi boyunca önemini korumuştur. Asur kralı II.Asurnasirpal, başkentini Kalhu (modern Nimrut) şehrine taşımıştır. II.Sargon ise, Dur-Šarrukin (modern Korsabad) şehrini kurarak bu şehri başkenti yapmıştır. Sargon'un halefi ise, başkenti günümüzde Musul yakınlarında bulunan Ninova'ya nakletmiş ve Ninova, imparatorluk yıkılıncaya kadar başkent olarak kalmıştır. Söz konusu şehirlerden ele g...