Çocukların Bilişsel ve Dini Gelişiminde Ölüm Olgusu – Sema Yılmaz – Grafiker Yayınları

Ölüm, var olmanın bir gerçeğidir ve bütün canlılar biyolojik yaşamın sunduğu sınırlar içinde doğar, büyür, gelişir ve ölürler. Bu doğal biyolojik sürecin yaşam içindeki varlığı davranışlarımız üzerinde etkilidir. Bilimden sanatın her alanına, günlük yaşantı düzenimizden insan ilişkilerine varıncaya kadar hemen bütün yaşam süreçlerimizde ölüm gerçeği yanı başımızdadır ve hayatımıza yön vermektedir. Çocukluk döneminin insanın bütün hayatını ve kişiliğini etkilediği bir gerçektir ve ister çocuk olsun ister yetişkin olsun insanı derinden etkileyen olaylardan biri de ölümdür. Din Psikolojisi alanında çocuklar üzerinde birçok araştırma yapılmış olmakla birlikte çocukların ölüm anlayışı, ölümün çocuklar üzerindeki etkisi, ölüm olayından kaynaklanan fiziksel ve psikososyal davranış değişiklikleri üzerinde yeterince durulmamıştır. Her ne kadar çocukla ölüm olgusunu bir arada düşünmek büyük bir zıtlık gibi görünse de aileden birinin ölmesi, anne ve babanın ayrılığı, ölümcül hastalık, evcil bir hayvanın ölümü, çocuğu derinden üzen ve duygusal dünyasını ve kişilik gelişimini etkileyen kaçınılmaz durumlardır. Geleceğin yetişkinleri olacak çocukların bilişsel ve dini gelişim aşamalarında ölüm olgusunun etkilerinin saptanması, analiz edilmesi ve bu sonuçların bilimsel birikime aktarılması önemlidir. Bu çalışmada gelişimsel açıdan son çocukluk dönemine denk gelen 8-13 yaş aralığındaki çocukların ölümle ilgili duygu ve düşünceleri bilişsel ve dini gelişimleri eşliğinde incelenmiştir.