Commonwealth'i Anlamak – İbrahim Çağrı Erkul – Çizgi Kitabevi Yayınları

Commonwealth, -Mozambik ve Ruanda dışında- ortak noktaları Britanya İmparatorluğu'nun eski sömürgesi/kolonisi olmanın ötesine geçemeyen devletlerden oluşmaktadır. Bu devletlerin yönetim şekilleri, coğrafi konumları, yüz ölçümleri, siyasi pozisyonları, ekonomik yapıları, gelişme potansiyelleri ve nüfus özellikleri bakımından büyük bir çeşitlilik içerisinde olduğu dikkate alınırsa, Commonwealth'in 1949'dan bugüne dek "ayakta kalması" bir başarı unsuru olarak belirtilebilir. Ancak esas başarı, Commonwealth'in ortaya çıkışındaki temkinli ve öngörülü politikalarında aranmalıdır.Elbette başlangıcı olan her şeyin bir sonu da vardır ve bu gerçek Britanya İmparatorluğu için de geçerliydi. İmparatorluk bu bilinçle kendi "ölümü" sonrasında siyasi ve zihni etkisini, farklı bir biçimde devam ettirebileceğine inandığı "vasiyetini" Commonwealth üzerinden bırakmıştı. Birleşik Krallık ise Britanya İmparatorluğu'nun büyük bir öngörüyle fikri temellerini oluşturarak örgütlenme sürecini başlattığı Commonwealth'i günün koşullarına uygun olarak değerlendiremeyerek, onu işlevsizleştirmiştir.