Demokrasi Teorisi Açısından Başkanlık / Cumhurbaşkanlığı Sisteminin Demokratiklik Değeri – Cengiz Gül – Adalet Yayınevi

Demokratik rejim açısından hiçbir hükümet sistemi, salt biçimde demokrasiyle özdeş gösterilemeyeceği gibi, otoriterleşmeye yol açan tehlikeli siyasal tercihler olarak da yansıtılamaz. Bu çerçevede demokratik rejimin, farklı hükümet sistemleriyle de başarılı bir biçimde uygulanabilir olması mümkündür. Yani başkanlık, parlamenter, yarı-başkanlık ve meclis hükümeti modellerinden her birinin ve hatta sonradan ortaya çıkabilecek diğer modellerin de, demokrasiyle bir arada uygulanabilme ihtimali bulunmaktadır. Hükümet sistemlerinin, demokrasinin yaşamasına ve işleyişine uygun zemin oluşturabilmeleri kadar, çöküntüye uğramasına yol açabilmeleri de ülkeden ülkeye değişen bir siyasal realite niteliği taşımaktadır. Demokratik sistem temelinde Türkiye için en uygun hükümet modelinin ne olması gerektiği ve parlamenter, başkanlık ve yarı-başkanlık sistemlerinden hangisi uygulanırsa Türkiye'nin daha demokratik, istikrarlı ve etkin bir şekilde yönetileceği konusunda, siyasal ve akademik çevreler tarafından, daha önce de yer yer öne çıkarılmakla birlikte, özellikle 2000'li yıllarda bu sistem tartışmalarının yoğunluk kazandığı görülmüştür. O dönemler, Türkiye'de parlamenter sistemin uygulandığı bir siyasal ortamdaki hükümet sistemi arayışlarına yönelik bu tartışmaların, parlamentarizmin ıslah edilmesi veya yarı-başkanlık modeline geçişten ziyade, salt biçimde başkanlık sistemi ekseninde yürütülmüş olduğuna dikkat çekmek gerekir. Bunda ise, başkanlık sisteminde hükümetlerin, kamu politikalarını hayata geçirmeye yetecek kadar uzun ömürlü ve siyasal programlarını sonuçlandıracak kadar güçlü ve de meşruiyetini doğrudan halktan alıp, öngörülebilirliği ve hesap sorulabilirliği de daha yüksek olan yönetimlere zemin hazırlayacak kadar demokratik olduğuna yönelik düşünce ve eğilimlerin büyük etkisi olmuştur.Bu monografik çalışmada, başkanlık sisteminin istikrarlı ve güçlü yönetimleri destekleyen yönlerinin yanında, özellikle de daha demokratik yönetimlerin oluşumuna nasıl zemin hazırladığı k...