Devlet-i Aliyye’de Sinema – Ali Özuyar – De Ki Yayınları

Türk sinema tarihinin ve Türkiye'de sinemanın başlangıç dönemleri, bilindiği gibi, zaman zaman tartışmalara ve çatışan tezlere konu oluyor. Durum doğaldır çünkü sinema tarihçileri kabul etsinler veya etmesinler, ilk yıllar birçok açıdan karanlık yıllar olarak kalıyor ve aydınlatmaları için uzun ve uğraştırıcı bir kaynak (basın, arşiv) taraması gerekiyor... Bu zaman gerektiren, sabır gerektiren, sevgi ve anlayış gerektiren bir çalışmadır, üstelik bir de zorunluluk taşıyor: Osmanlıcayı bilmek zorunluluğu. Daha önceki iki kitabı ile bu konulara bir tarihçi sabrı ve bilgisi ile yaklaşan Ali Özuyar (bence değeri anlaşılmayan azimli araştırmacı ve kitaplık kurdu Mustafa Gökmen'in varisi sayılmalı) bize sunduğu malzemeye ek olarak bu son çalışması ile tüm araştırmacılara yeni ufuklar açıyor, her biri ayrı ve kapsamlı, yorumlu bir araştırma gerektiren bilgiler ve belgeler sunuyor. Abdülhamit'in savaş filmi tutkunluğundan, gelir vergisi ödeyen eski sinemacılara, sinemalarda dağıtılan program broşürlerinden sinema salonu dağıtımına, ilk sansür uygulamalarına, ilk kurulan şirketlere ve eskiden sinemayı düzenleyen önlemlere kadar Özuyar'ın derleyip yorumladığı belgeler ve bilgiler her konuda yeni ufuklar açıyor.- Giovanni ScgamilloYayıncının NotuLumière kardeşlerin 1895 yılı boyunca Paris'te özel gösteriler düzenledikten sonra 28 Aralık'ta, Capucines Bulvarı'ndaki Grand Café'nin egzotik dekorasyonlu Hint Salonu'nda yaptıkları ilk gösterinin üzerinden tamı tamına 112 yıl geçmiş ve bugün sinema; yapımı, gösterimi, dağıtımı, estetiği, anlatım biçimi, oyunculuğuyla çok farklı bir sanat dalı olarak sanat tarihinde yerini almış durumda. Sinemanın bir yüzyılda katettiği bu olağanüstü başarı aslında onun ilişkide olduğu pek çok alanı da etkilemiştir. Ancak Türkiye'de bütün bunlar sinemanın gelişimi gibi çok ağır bir ilerleme göstermektedir. Ne yazık ki sinema yayıncılığı da bunlar arasındadır. Özellikle Türkiye'deki sinemanın "ilk zamanları"na ilişkin bilgi, belge ve araştırma da yok d...