Doğa Tarihi (III, IV, V ve VI. Kitap)

Gaius Plinius Secundus (Yaşlı Plinius), Eskiçağ'ın en kapsamlı ansiklopedik yapıtlarından biri olan Naturalis Historia adlı yapıtında, kendi bilgilerini, kendisinden önceki dönemlere ait yazılı kaynakları ve kendi dönemindeki yazarların aktardığı bilgileri derleyerek belirli bir düzen içinde sunmuştur. Latinceden Doğa Tarihi adıyla Türkçeye çevrilen bu yapıt, Roma dönemi ve öncesine ilişkin bilimsel, sanatsal ve kültürel birikimin Türkçe bilimsel yapıtlara aktarılmasına önemli katkı sağlayacaktır. Ayrıca yapıt, Eskiçağ araştırmaları için temel başvuru kaynaklarından biri olma özelliği taşıyacaktır.

Doğa Tarihi'nin II. cildi olarak hazırlanan bu kitap, Plinius'un kapsamlı yapıtının Eskiçağ coğrafyasını konu alan III.-VI. kitaplarını içerir: III. kitapta, Akdeniz havzası, İspanya kıyıları, İtalya ile çevresindeki adalar ve Adriyatik kıyılarının coğrafi özellikleri, yerleşimleri ve halklarına ilişkin bilgiler yer almaktadır. IV. kitapta, Eski Yunan yarımadası, Makedonya, Trakya, Ege denizi ile adaları, Karadeniz'deki adalar, Avrupa'nın kuzey kıyıları ve iç kısımlarının coğrafyası ile bu bölgelerdeki yerleşimler ve halklar anlatılmaktadır. V. kitapta, Afrika kıyıları, Mısır, Nil ırmağı ile havzası, Mezopotamya ve Anadolu'nun iç kısımlarının coğrafi özellikleri, yerleşimleri ve halklarına ilişkin bilgiler aktarılmaktadır. VI. kitap ise Karadeniz, Anadolu, Kafkasya, Hazar denizi, Çin, Hindistan, Arap yarımadası ve Kızıldeniz çevresindeki yerleşimler ve halklarına ilişkindir. Bu cilt, MS 1. yüzyılda bilinen coğrafyanın yapısını anlamak için önemli bir kaynaktır. Ayrıca halkların yaşam biçimleri ve kültürleri hakkında bilgi edinmeye yararlı olacak niteliktedir.