Doğu Türkistan İçin Savaş – İklil Kurban – Türk Tarih Kurumu Yayınları

Doğu Türkistan Orta Asya'nın tam göbeğinde bulunan özbeöz Türk yurdudur. Arap tarihçi, filozof İbni Haldun (1332-1406) "Coğrafya kaderdir" demiştir. Coğrafya, Doğu Türkistan Türklerinin de kaderini belirlemiştir. Orta Asya stratejik önemi olan bir bölgedir. Orta Asya'ya sahip olan güç tüm Asya'ya, Asya'ya hakim olan güç ise dünyanın bütün doğu küresine sahip olacaktır mantığı, bu bölgeyi cazip hale getirmiştir. Onun için Orta Asya'yı elde etmek, sahip olmak için her daim savaşlar sürmüştür. Tarihte "Hocalar Devri" diye adlandınlan bir dönem vardır. 1678-1755 yıllan arasında cereyan eden bu devirde hocalar Aktaglıklar ve Karataglıklar adı altında birbirine aşırı derecede zıt, fakat aralannda hiçbir inanç farkı olmayan iki partiye bölünüp, kıyasıya taht kavgasına girişmişlerdir. Hocalar arasındaki kavgalar, onlann koruyucusu sayılan Kalmuklan da etkilemiştir. Söz konusu kavgalar Türklerin değil de Çinlilerin yaranna olmuş, 1755 yılında tüm Doğu Türkistan Birinci Çin İstilasına uğramıştır.