Düşünce ve Dil – Lev S. Vygotsky – Toplumsal Dönüşüm Yayınları

Hem bir psikoloji ve çocuk psikolojisi kitabıdır bu, hem de bir bilgi kuramı kitabı. Vygotsky'nin ana teması, düşünce ile dil arasındaki ilişki olmakla birlikte, burada zihinsel gelişme konusunda son derece özgün ve derin bir yaklaşım da sunuluyor.Düşünce ve dil yazıldığı sırada Piaget, konuşmanın gelişmesini ben merkezciliğin bastırılması olarak yorumluyordu. Buna karşı Vygotsky hem indirgemeci bir materyalizmin kaba davranışçılığıyla, hem de psikolojik olayların tamamen bireye içsel koşullardan türediği yolundaki öznelcilikle mücadele içinde, insan bilinci ve aklının tarihsel belirlenimini vurguladı. Doğaya hakim olma süreci içinde, kendi kendimize hakim olmaya başlarız. Dışsal eylemin içselleştirilmesidir ki, düşüncenin akışını, dil denilen güçlü araçla donatır. Vygotsky'nin bu yaklaşımı, aynı zamanda, bilincin üstün çıkması, bireyin klasik Pavlovcu koşullu refleks sisteminin egemenliğinden sıyrılması mekanizmalarına da ışık tutmaktadır.