Endonezya'da Tefsir Çalışmaları

Kur'an'ın nüzulüyle birlikte tefsir ilminin nüvesi atılmıştır. İslam tarihi boyunca müfessirler farklı coğrafyalarda çeşitli yöntemler benimseyerek zengin bir tefsir literatürü oluşturmuşlardır. Tefsir literatüründe Arapça kaynakların görünürlüğü daha fazla iken Endonezce gibi yerel dillerde yapılan tefsir çalışmaları hakkında yeterli düzeyde çalışma yapılmış değildir. Hâlbuki Endonezce tefsir mirası, tefsir literatürünün her alanında zengin bir birikim sunmaktadır. 20. yüzyılın başlarında Endonezya'da sayılı ve sınırlı olan tefsir çalışmaları, reformistler olarak bilinen Minangkabaumerkezli Kaum Muda hareketinin ortaya çıkmasıyla birlikte hızlı bir gelişim göstermiştir. Vehhâbî hareketi ve Menâr ekolünün bariz etkisiyle başlayan ilk dönem tefsir çalışmaları yerini zamanla akademik çalışmalara bırakmıştır.
Elinizdeki bu eser, 16. yüzyıldan başlayarak 2019 yılına kadar Endonezya'da yapılan tefsir çalışmalarını; tür, yöntem, metodoloji ve kaynak gibi birçok açıdan incelemeye tâbi tutmaktadır. Bu eserde, Endonezce ilk tam tefsir çalışması olan Tercümânü'l-müstefîd, çağdaş modelle ilk kez telif edilen Tefsîru'l-Kur'âni'l-Kerîm, ilk kapsamlı tefsirler arasında yer alan Tefsîru'n-nûr, ilk içtimâî tefsir niteliğini taşıyan Tefsîru'l-Ezher, ilk edebî meâl-tefsir çalışması olan Bacaan Mulia, ilk ansiklopedik tefsir çalışması olan Ensiklopedi Quran ve ilk pedagojik tefsir çalışması olarak bilinen Tafsir Ayat-ayat Pendidikan gibi Endonezce tefsir literatürünün ilklerini yakından tanıyacaksınız. Ayrıca 300'e yakın Endonezce tefsir literatürüne dâhil edilen eserlerin mahiyetini, bunların hangi sosyal-politik-entelektüel zeminde ortaya çıktığını ve Endonezya'daki tefsir çalışmalarının tarihsel seyrini somut veriler üzerinden görme fırsatını elde edeceksiniz.