Endülüs’te Yahudi Vezirler 912-1090 – Cemile Özhan – Çizgi Kitabevi Yayınları

İçindekilerYahudiler ferclere hükmedinceBeygirler ve semerleri kaybolduBizde rezil bir devlet kurulduYönetim satılmış hainlerin eline geçtiKör deccale söyleDevir tam senin çıkman zamanıdır."-İbn Bessam711 yılı İber Yarımadası'ndaki Yahudiler için bir milattır. Öyle ki bölgeye Müslümanların gelişi Yahudilerin cehennemini cennete çevirmiştir. Vizigot zulmünden kurtulan Yahudiler, Endülüs İslâm idaresi altında Orta Çağ'ın en özgür ve en müreffeh Yahudiler'i olmuştur. Zamanla Endülüs hoşgörüsünün çiçeklerini devşirmeye başlayan Yahudiler, devletin en üst idaresi olan vezirlik makamında istihdam edilmişlerdir. Bazı vezirler birden çok idari alanda görevlendirilerek neredeyse devletin tüm birimlerinde söz sahibi olmuştur. Genişletilmiş yetkilere sahip bu Yahudi vezirler elde ettikleri siyasi ve ekonomik güçle Müslümanlar üzerinde hâkimiyet kurmuş, devlet kadrolarını Yahudilerle doldurmuş, mallarına mal katarak zenginleşmiş ve servetleriyle gösteriş yapmıştır. Bu durum Endülüs Müslümanlarının tepkisine neden olmuştur. Şikâyetler en çok baba-oğul Yahudi vezirler -İsmail b. Nagrila ve Yusuf b. Nagrila- döneminde artmıştır. Bu kitap Yahudiler'in kendi dini inançlarını değiştirmeden bir zımmî olarak halkı ve kendisi Müslüman olan bir devletin yönetimine getirilme nedenlerini sorgulamaktadır.