Eşyaya Bağlı Borç – Ahmet Selim Ateş – Seçkin Yayıncılık

Kanunda tanımlanmamış eşyaya bağlı borç müessesesini ele alan eserde, müessesenin özelliklerinin ve niteliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Eşyaya bağlı borç tabiriyle geniş anlamda borç ilişkisi kastedilmiştir. Eşyaya bağlı borç ilişkileri kanundan veya hukuki işlemlerden doğan, bir kişiyi sırf bir ayni hakkın sahibi yahut zilyet olmak nedeniyle olumlu edim yükümlülüğüyle yükleyen, ayni hakkın sahibinin yahut zilyedin değişmesiyle borcun muhatabının değiştiği, bu özellikleri nedeniyle özel nitelikte olan bir şahsi haktır. Borç ilişkisini sona erdiren sebepler genel manada eşyaya bağlı borç ilişkisini sona erdirmekle, eşyaya bağlı borç ilişkilerinin kendine has sona erme sebepleri de mevcuttur. Eşyaya bağlı borcun bu özel durumları nedeniyle diğer müesseselerden ayrılması ve başlı başına ele alınması gerekir. Eşyaya bağlı borcun konusunu yalnızca olumlu edim yükümlülüklerinin oluşturması, müessesenin benzer nitelikte olabilecek kurumlardan ayrılmasını sağlar. Özellikle mülkiyetin doğrudan kısıtlamalarından ve ayni haklardan ayrılan en önemli yönü budur. Eşyaya bağlı borcun kanundan yahut sözleşmeden kaynaklanan geçerli bir hukuki ilişkiden doğması yani kanunun ihlalinden doğmaması da haksız fiilden yahut ayni hak ihlalinden kaynaklanan borçlardan ayrılmasını sağlar. Bu durumda konusu olumlu edim yükümlülüğü oluşturmayan, kanunun ihlalinden doğan herhangi bir borç ilişkisi, diğer özellikleri barındırsa dahi eşyaya bağlı borç niteliği taşımaz. Eserde; eşyaya bağlı borcun özellikleri ve ayırıcı niteliği ile kaynakları ve sona ermesi konularına yer verildikten sonra, özellik arz eden durumların belirtilmesiyle müessesenin ortaya konulması amaçlanmıştır.