Bilim üretebilmek için üniversitelerin özerkliğe, bilim insanlarının akademik özgürlüğe sahip olması gerekir. Ancak bu özerklik, üniversitelerin etik ilkelerden ve hesap vermeden bağımsız olması anlamına gelmez. Aksine özerklik artıkça denetim ve kontrol mekanizmaları daha da çeşitlenmektedir. Akademik özgürlük ise hesap verebilirlik ve etik kurallara uyma gibi sorumlulukları bünyesinde barındırır. Akademik özgürlüğün temelinde etik normlar vardır ve etik değerlere uyulduğu sürece akademik özgürlükten söz edilebilir. Akademisyenler; yasalarda temel olan eşitlik ilkelerini ihmal etmeme, mesleğin gereği olarak hesap verebilir olma ve bilim etiğine bağlı kalma koşuluyla akademik özgürlüğün koruması altındadır.
Bu kitapta, etik ve hesap verebilirlik bağlamında akademik özgürlük konusu güncel araştırmalar, çağdaş tartışmalar ve geçmişteki gelişmeler göz önünde bulundurularak ele alınmaya çalışılmıştır. Kitapta her bir bölüm, teorik olarak ele alındığı gibi konu ile ilgili örneklere de yer verilmiştir.