Fransız Diplomatik Belgelerinde Ağrı İsyanı (1926-1930) – Müzehher Yamaç – Türk Tarih Kurumu Yayınları

(1926-1930) Elinizdeki bu kitap Ortadoğu'da dönen dolaplardan yalnızca bir olaya açıklık getirmektedir. Serüvenin adı: Ağn İsyanı'clır. Neden Ağrı? Ortadoğu'nun daracık, kozmopolit, eğri büğrü sokaklarında dolaşmadan önce bu kitap okunmalıdır. Ağrı İsyanı'nın Fransa'nın manda yönetimi altındaki Suriye'de organize edildiğini, Ermeniler ve Kürtlerin birlikte karıştıkları, halk kahramanı Mustafa Kemal'e karşı gerçekleştirilmek istenen bir başkaldırmm hikayesi anlatılmak istenmektedir. Daha da ötesi paylaşılmak istenen Ortadoğu'nun İngiliz ve Fransızlar tarafından bölgeyi kontrolleri altında tutabilmek için, Ermeni-Kürt-Arap-Süryani kartlannı Türkiye'ye karşı nasıl oynadıklannın ibret verici bir belgeselidir. Hikâyenin arka planında çok sevdiğimiz petrol hikâyesi yatmaktadır. Bunun adı Musul petrolleridir. Fransız diplomatik belgelerin dayanarak kaleme alınmış bu çalışmada, İngiltere ve Fransa'nın Ortadoğu politikalarına belgeler ışığında açıklık getirilmektedir. Ulusal çıkarların nasıl çatışmaya dönüştüğü ibret verici olmaktadır. İkinci önemli konu ise; bir bölgeye veya coğrafyaya dışardan yapılan müdahalelerin, o bölgeyi nasıl altını üstüne getirdiği açıklanmaktadır. Son olarak, Suriye'yi anlayabilmek için bu kitap okunmalıdır.