Gelenekten Moderne Arap Dili Morfolojisi – Murat Çiftli – Fecr Yayınları

Tarihsel süreçte dil incelemeleri, geleneksel dönemde özel dilbilim, modern dönemde ise genel dilbilim paradigması temelinde de yürütülmüştür.
Bu paradigmatik dönüşüm, morfoloji alanında metodolojik, kuramsal ve kavramsal değişime yol açmıştır. Geleneksel dönemde Arap morfolojisi de özel dilbilim ekseninde ele alınmış ve bu dönemde kullanılan paradigma, metodoloji ve kavramsal çerçeve modern döneme kadar korunmuştur. Modern dönemde ise Arap morfolojisi genel morfolojinin yöntem, kuram ve kavramları ışığında yeniden incelenmiştir.
Bu çalışmanın konusu, modern Arap morfolojisi araştırmalarında gerçekleşen paradigmatik, metodolojik ve kavramsal değişimdir. Amaç, bu değişiminin genel çerçevesini ortaya koymak, Arap morfolojisini genel morfoloji perspektifinden incelemektir. Bu doğrultuda Arap morfolojisinin yapısındaki ve öğretimi alanındaki değişim, çalışmanın kapsamı dışında bırakılmıştır. Birinci bölümde, genel morfolojinin temel ilkeleri ve tarihi seyri ile Arap morfolojisinin tarihi seyrine yer verilerek konunun teorik arka planı oluşturulmuştur. İkinci bölümde, Arap morfolojisinin geleneksel ve modern dönemi; paradigma, metodoloji, disiplinin adlandırılması,
morfolojik tipoloji, tanım, temel birim, sözcüklerin yapısal unsurları, kök ve köken meselesi ile kelime tasnifi başlıkları çerçevesinde sistematik biçimde ve karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Arap morfolojisinin sesbilim, bürünbilim, sözcükbilim gibi alanlarla ara kesitlerinde çağdaş dönemde görülen teorik açılımlar ve yeni kavramlar ele alınmıştır. Özetle bu çalışma, Arap morfoloji araştırmalarının çağdaş dönemde geçirdiği paradigmatik, metodolojik, kuramsal ve kavramsal dönüşümü bütüncül bir çerçevede ele almakta ve
bu değişimin panoramik bir betimlemesini sunmaktadır.
Çalışmanın ulaştığı temel sonuçlar şunlardır: Geleneksel dönemdeki sarf çalışmaları, Arap morfolojisinin özgün yapısal özelliklerini merkeze almış ve Arapçaya özgü bir morfolojik sistemi çözümleyen kendine has metodoloji ve kavram setleri geliştirmiştir Modern Arap morfoloviijisi ise genel morfoloji perspektiften, Arapçanın morfolojik yapısının evrensel yanlarına ışık tutmuş, metodolojisini, kuram ve kavramlarını bu bakış açısıyla şekillendirmiştir. Bu süreçte yapılan çalışmalar, genel morfolojinin kavram setlerini, karşılaştırmalı dil çalışmalarında kullanılabilecek biçimde Arapçaya kazandırmıştır. Dolayısıyla modern Arap morfoloji çalışmaları, geleneğin birikimini referans alan, onu tamamlayan, çeşitlendiren ve zenginleştiren bir nitelik taşımaktadır.