Hacıustalar – Argiris Petronotis – Kitap Yayınevi

Bir sözlü tarih belgesi olan bu metinde yaşam öyküleri anlatılan kişiler, Anadolulu Rum yapı ustalarıdır. Bu ustaların sonuncusu olan Hacı Andon'un kızı Anasta'nın aktardığı anı ve bilgilere dayanılarak anlatılan öyküler, kabaca iki yüzyıla yayılan olay ve kişileri tanıtır. Bu zaman diliminde yaşam koşullarının ve siyasetin sağa sola savurduğunu gördüğümüz bu kişiler için tutunacak tek dal, meslek bilgileri ve meslek ahlaklarıdır.Anlatının merkezinde yer alan ve Hacıustalar olarak bilinen üç inşaat ustası Türkçe konuşan Anadolulu Rumlardan, yani "Karamanlı" denenlerdendir.Burada anlatılanlar Anadolu'nun resmi tarihine girmemiş birçok bilgiyi içeriyor. Anadolulu Ortodoks nüfusun yaşam biçimini ilgilendiren ve kısa kısa anlatılan bu bilgilerin içinde neler yok ki: 19. yüzyılda Anadolu'ya iş bulmaya gelenler, 20. yüzyılda Rusya'ya iş bulmaya gidenler, gizli Hıristiyanlar, gelenekler, deyişler, türküler ve bunların yanı sıra inşaat esnafının iş görme usulleri, adetleri...Herkül Milas'ın Göçenler ve Göçü İzleyenler başlıklı mübadele hakkındaki yazısı da bu sözlü tarih çalışmasını tamamlıyor.