Hadise Oryantalist Yaklaşımlar – Ayşe Mutlu Özgür – Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı

Hadis hakkındaki oryantalist çalışmalar bize neler söyler? Onlara göre hadisler nasıl nakledilmişti? Özellikle hadislerin tek râvili tariklerle nakledilmesi onlar için ne ifade ediyor? Elinizdeki kitap bu gibi soruları cevaplamayı hedefliyor. 19. yüzyıl itibarıyla ivme kazanan akademik oryantalizm çalışmaları içerisinde hadis araştırmaları önemli bir yer tutar. Ancak hadis alanındaki baskın oryantalist söylem, hadis literatürüne yaklaşım bakımından İslâm medeniyeti içerisinde geliştirilen hareket tarzından oldukça farklıdır. Rivayet tarihini hadis usulü kavramları yerine onları dönüştürerek geliştirdikleri kendi terminolojileri üzerinden ele alan oryantalistler, çalışmalarında metodolojik hatalara düşmüş ve doğal olarak yanlış sonuçlara varmışlardır. Aslında bu durum belirli bir okuma biçimini kaynaklara dayatmanın tabii bir sonucudur. Rivayet asrında gerçekten ne olduğunu tespit etmek ise tam da bu noktada önem kazanmaktadır. Hadise Oryantalist Yaklaşımlar, hadislerin Hz. Peygamber’e aidiyetini reddeden oryantalistlerin tek râvili tarikler ile ilgili iddialarını eleştirel bir tarzda inceliyor ve bunu yaparken rivayet asrındaki hadis nakli olgusunun gerçeğe olabildiğince yakın bir tasvirini okuyucuya sunuyor.