Hatay Devleti Millet Meclisi Zabıtları – Kolektif – Atatürk Araştırma Merkezi

Osmanlı coğrafyasının önemli bir bölgesi olan Antakya, İskenderun ve havalisi (İskenderun Sancağı) 1918 yılında Anadolu'da ilk işgal edilen yer oldu. Misak-ı Milli'ye dahil olmasına rağmen bölge, 1921 yılında Fransa ile imzalanan Ankara İtilafnamesi ile Türkiye sınırları dışında kaldı. İskenderun Sancağı 1922 yılında Milletler Cemiyeti kararı gereğince Suriye ile birlikte Fransız mandası altına girdi. 1918 yılından beri bölge ile yakından ilgilenen, halka kurtuluş vaat eden ve bunun için en uygun zamanı bekleyen Mustafa Kemal Paşa, 1936 yılında kurtuluş sürecini başlattı. Yoğun diplomatik çabalar sonucunda Milletler Cemiyeti Ocak 1937'de İskenderun Sancağı'na bağımsızlık verilmesini kabul etti. Seçimler yapıldı, 40 milletvekilinden oluşan Hatay Millet Meclisi 2 Eylül 1938 tarihinde toplandı. Devletin adı " Hatay Devleti" olarak kabul edildi. Hatay Devleti Cumhuriyetle yönetilen bir Türk Devletiydi. Hatay Millet Meclisi'nin bütün görüşmeleri tutanaklara kaydedildi, kanunlar Devletin resmi gazetesinde yayımlandı. 1939 yılında Türkiye ile Fransa arasında sağlanan mutabakatı ve bölgeyi, gerçekte hiçbir etkisi kalmamış olan mandater devletin varlığından ve bütün etkilerinden arındıran anlaşmayı dikkate alan Hatay Millet Meclisi, 29 Haziran 1939 tarihinde yaptığı olağanüstü toplantıda kendi varlığına son vererek Türkiye'ye katılma kararı aldı. Hatay Türkiye'nin bir vilayeti oldu.

Bu eserde, Hatay Devleti'nin kuruluş öyküsünü ve Hatay Millet Meclisi'nin ilk defa yayımlanan görüşme tutanaklarını bulacaksınız.