Hatıralar ve Kafkasya

İsimden biri Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu Mustafa Kemal diğeri ise ilk müstakil Azerbaycan Cumhuriyetinin kurucusu Mehmet Emin Resulzade'dir.Batı emperyalizminin imparatorlukları tasfiye edip, Doğu'nun topyekün işgal ameliyesine giriştiiği bir dönemde, aklı olduğu kadar, tarihi gerçeklerden hareketle, Batı'nın işgal yoluna yeni bir set çakilme güç ve inancını göstererek, geleceğin dünyasında da "direnebileceği" mesajını vermiş olmaları onları "Türk ve Doğu" halkları nezdinde ayrıcalıklı kılmaya yeterlidir.Ne varki, Mehmet Emin Resulzade'nin kurduğu Cumhuriyet, o yılların siyasi ve sosyal şartlarıyla, bölgenin tarihten getirdiği meseleler Resulzade'nin Cumhuriyetine o kadar talihli davranmamış ve I.Dünya savaşının namütenahi şartları içinde yıkılarak, yeniden doğmak için 70 yıllık Sovyet rejiminin yıkılmasını bekleyecektir.Resulzade, bu tarihi bir dönemeç noktası olan Sovyet ihtilali yılları (1917) içinde kurduğu Cumhuriyetle, o dönem tarihinin hem şahidi, hem de faili olarak o döneme ait hatıralarıyla, Sovyet liderlerinin fikri portrelerini sunarken, diğer yandan dünyanın hala en çetin buhranlı bölgelerinden biri olan Kafkasya'ya ilişkin yapmış olduğu tesbitler ve tahlilleriyle günümüz Kafkasyasının geleceğine de ışık tutmaktadır.