Hüküm Kurma Sanatı – Mustafa Artuç – Adalet Yayınevi

Geçenlerde TRT'de penguenleri anlatan 'İmparatorun Yolculuğu' diye bir belgesel izledim. Belgesel, penguenlerin Antartika'nın güçlüklerle dolu buz tabakaları üzerinde yüzlerce millik yolculukları sırasındaki hayatta kalma mücadelesini perdeye yansıtan bir belgesel dram.Dişi penguenler, içinde yavruları olan yumurtaları babalarına emanet edip, yiyecek bulacakları en yakın denize ulaşmak için aylar süren olağanüstü bir yolculuğu çıkıyorlar. Erkek penguenler de yumurtayı ayaklarının altına koyup, yiyecek getirecek dişi penguenleri bekliyorlar.Bu yolculuğa çıkan penguenlerin bir kısmı yiyecekle geri dönerken, bir kısmı da balık avlamaya çalışırken foklara yem oldukları için geri dönemiyorlar.Belgeseli ilk izlediğimde penguenleri yiyen foklara çok kızmış ve foklara yem olan penguenlere çok üzülmüştüm. Ayrıca bir penguenin balık avlayabilmesi beni memnun etmiş, ancak penguene yem olan balıkla ilgili bende herhangi bir kanaat oluşmamıştı.Yani benim nazarımda fok balığının pengueni yemesi, gayri meşru… Ancak, penguenin balığı yemesi, meşru idi…Sonra biraz düşününce bu duygularım değişti. İzlediğim penguen belgeseli ve burada penguenlerin hikâyesi anlatılıyor. Dolayısıyla ben gördüğüm ya da bana gösterilen bütün olaylara penguenler açısından baktığım için öyle olmuştu. Yani, penguenlerin tarafını tutuyordum.Bu belgesel bir balık belgeseli olsaydı… Karnını doyurmak ve hayatta kalmak için yiyecek arayan bu balığı aynı penguen yeseydi, bu sefer balığa üzülecek ve penguene de kızacaktım.Ya da bu belgesel bir fok belgeseli olsaydı… Aynı şekilde fok balığı da yavrusunu doyurmak ve hayatta kalmak için yiyeceğe, yani bir penguen avlama ihtiyacı duyacaktı. O fok balığı bir penguen avlayabildiğinde sevinecek, ancak bir kutup ayısına yem olduğunda üzülecek ve kutup ayısına kızacaktım.Ama bu belgesel kutup ayısı belgeseli olsaydı… Zaten nesli de tükendiği için, fok balığı yemesi benim için meşru hale gelecekti…Genellikle yaşadığımız olaylara ya kendi zaviyemizden ya bize gösterilen zavi...