İslam Dünyasında Hukuk ve İktidar

İslâm toplumlarında toplumsal değişimle birlikte farklılaşan siyaset ve devlet yapısı üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmış Sami Zubaida, İslâm Dünyasında Hukuk ve İktidar adlı bu kitabında Müslüman toplumlarda hukuk ve iktidar ilişkisini kapsamlı bir şekilde ele alırken, şeriatın tarihsel ve teolojik temeline dayanan İslâm hukukuyla ilgili söylem ve uygulamaların süreç içindeki evrimi ile uğradığı dönüşümlerin nasıl geliştiğini incelemektedir. Günümüz İslâm toplumlarında şeriatın siyasi anlamda vurgusu, sadece modern anlamda bir ‘hukuk’tan ibaret olmayıp, aynı zamanda ahlâk, adalet ve dinin bir bütün içinde ifadelendirilmesi olarak tezahür etmektedir. Bu nedenle şeriatın bu bağlamdaki yorumlamalarla biçimlenen siyasi tınısı, bir muhalefet ve aynı zamanda mücadele aracı olarak da çeşitli alanlarda farklı yorumlara maruz kalırken; topluma yansıyan değişik türdeki eylemler beraberinde tartışma yaratan analizlere de konu olmaktadır. İşte Sami Zubaida, İslâm toplumlarının sekülerleşmeye kapalı olduğunu ve son dönemlerdeki ‘radikal’ siyasi hareketlerin yarattığı İslâmi uyanışla birlikte dinin kitlelere ‘hayat verebilecek’ tek ideoloji olduğunu öne süren birçok Müslüman ve Batılı yorumcunun tersine; bu hareketlerin doğrudan hedefinin iki yüz yıldır Mısır, Türkiye ve İran’la birlikte pek çok ülkede hukuk, eğitim, kültür gibi alanların yanısıra günlük hayatta da gerçekleşmiş sekülerleşmeye karşı geliştiğini özellikle vurgulamaktadır. İslâm toplumlarında şeriatın oluşumunu, kavram ve yöntemlerini başından ele alarak Mısır, Osmanlı Devleti ve İran’da biçimlenen hukuk-iktidar yapılarıyla, tarih içinde gelişen seküler reformları ve bunlara karşı gelişen tepkileri altı bölümde inceleyen İslâm Dünyasında Hukuk ve İktidar, yazarın yapmış olduğu yorumlamaların akademik düzeyi bakımından düşünce ve siyaset dünyamızda önemli bir başvuru kitabı olacaktır.