Kapitülasyonlar ve Osmanlı - Türk Adli ve İdari Modernleşmesi – Bahadır Apaydın – Adalet Yayınevi

Eserin birinci basısının tükenmesi sebebiyle ikincisinin yapılması zarureti doğmuştur. İkinci basımda, daha ziyade tez içeriğini yansıtan eserin ilk basısına ait kapak adı değiştirilmiştir.Galata'nın dik yokuşundan Tünel yönünde tırmanırken birazcık soluklanmak için en iyi yer hiç şüphesiz Cenevizlilerden kalma Galata Kulesi'nin dibindeki kahvehanedir. Çayınızı yudumlarken çevredeki binalara ve tabi ki 19. yüzyılda her gün yüzlerce geminin giriş çıkış yaptığı en işlek ticaret limanlarından olan Karaköy Limanı'na bakmaktan kendinizi alamazsınız. Burada gördüğümüz bazı binalar ise basit yaşam alanı olmanın ötesinde çok önemli tanıklıklara sahiptir. Örneğin Galata Kulesi Sokağı 61 numaralı bina bir dönem Britanya Krallığının Galata sırtlarındaki konsolosluk mahkemesi ve aynı zamanda karakol binası olarak hizmet görmüştür. Kapitülasyonlar deyince ilk akla gelen devlet ise Fransa'dır. Galata'dan yukarı İstiklale devam ettiğimizde Tomtom Kaptan sokakta da Fransız konsolosluk mahkemesi olarak hizmet veren Fransız Sarayı'nı görürüz. Kullanılış amacına uygun olarak sarayın dış cephesine kocaman kabartmalarla lois (hukuk) force (erk)-justice (adalet) yazılmıştır. Yabancı konsolosluklar ve çoğunlukla aynı binada yer alan konsolosluk mahkemeleri, Osmanlı topraklarından alınan ham maddelerin 19. yüzyıl sanayi devleri tarafından işlenip mamul mal olarak indirildiği Karaköy Limanı ve bu ticaretin başlıca aktörleri olan tüccarlar, bankerler, sigorta şirketleri ve bankalar Kısacası çok uluslu bir imparatorluğu ulus devlet ile sonlandıracak olan 19. yüzyıl sanayi kapitalizminin mülkiyet ilişkileri, iktisadi etkinlikleri, hukuki mekanizmaları ve siyasal uzantılarını bu sıkıştırılmış alanda görmek kabildir.Bu çalışmanın konusu kapitülasyonların Osmanlı-Türk adli ve idari modernleşmesi üzerindeki etkilerinin araştırılarak hukuksal perspektiften değerlendirilmesidir. Amacımız, kapitülasyonların bu süreçte sahip olduğu işlevin somut verilerden yola çıkarak, adli ve idari yapı üzerindeki e...