Karartmalar – Justin Torres – Livera Yayınevi

Kim konuşuyor? Hikâyeyi kim, ne pahasına anlatıyor? Biz hikâyeyi şimdiye dek kimlerden dinledik? Justin Torres, bu benzersiz kitabında, hikâye anlatıcılığının tehlikelerini, bu tehlikeyi meydana getiren kaygan zemini ortaya sererek gösterir: Tarih ve kurgu kitapta iç içe geçer; Jan Gay, Zhenya Gay, Ben Reitman ve Emma Goldman gibi gerçek hayattan karakterler, Torres'in kurgusal karakterleriyle aynı zeminde buluşur. San Diego konuşma özgürlüğü çatışması, Stonewall barında başlayan kuir ayaklanması gibi önemli tarihsel olaylar; kitap boyunca yatak sohbetlerini dinlediğimiz iki dostun hikâyeleriyle kesişir. 20. yüzyılda eşcinselliğin tarihi, iki karakterin kendi kişisel hikâyeleriyle, kendileri ve dünyayla kurdukları ilişkilerle örülü çok boyutlu bir anlatı olarak yeniden kurulur. Karartmalar (kurgu), ismini, Cinsel Varyantlar: Eşcinsel Kalıplar Üzerine Bir İnceleme (gerçek) adlı psikolojik eserin sayfalarının siyah kalemle karalanmasından alır. Eşcinselliği bir sapkınlık olarak tanımlayan bu ahlaki/psikolojik çalışmaya karşı duran bozma işlemi, bizi derin bir gerçekle yüz yüze getirir: Saf, beyaz sayfa normal düzene hizmet eden bir yalandır. Tüm sayfalar daha en baştan karartılmış, eşcinsel deneklerin sesi daha en baştan susturulmuş ve hikâye çoktan sansürlenmiştir. Tam da bu yüzden Karartmalar yağmalanmış bir tarihin geri kazanılmasını talep eder ve sorusu en temelde yapıcıdır: Çoktan bozulmuş bu geçmişin boşluklarından ve silinmişliklerinden şimdi ne yaratacağız?