KARMA YÖNTEM ARAŞTIRMALARI - Yöntembilimde Açıklığın Yükselişi – Mehmet Fırat – Nobel Akademik Yayıncılık

Modern bilimin tohumları ekilirken kabul gören başat norm, niceliksel ölçümlemeydi. Görelilik ve Kuantum teorilerinin ortaya çıkışı, bilim tasarımının değişmesine neden olduğu gibi niceliksel ölçümleme ile niteliksel bağlam açıklayıcılarının yakınsamasına dikkatleri çekmiştir. Bu da çok yöntemli bilim anlayışının kabul görmesine yol açmıştır. Çok yöntemli bilim anlayışı temelde pragmatiktir ve hemen her alanda çok yöntemli araştırma yapmak mümkündür. Karma yöntem araştırması ise çok yöntemli araştırmalar içerisinde nitel ve niceli amaçlı ve entegre bir şekilde birleştiren yeni hibrit araştırmalardır. Çok yöntemli bilim anlayışı ve karma yöntem metodolojik açıklık eğilimindedirler. Çünkü bilimin kendisi de yaşayan ve zamanla gelişen, değişen ve hatta dönüşen entelektüel bir uğraştır. Kitapta karma yöntemin evrimsel doğasının yanında hermenötik derinlik ve fraktal sezgisellik özellikleri de incelenmiştir.
Kitapta çok yöntemli araştırma kapsamında tasarım tabanlı araştırma, eylem araştırması ve triangulationa yer verilmiştir. Karma yöntem araştırma modelleri ise karma boyutu, zaman yönelimi ve vurgu gibi farklı sınıflandırma tipolojileri açısından irdelenmiştir. Bu kitapta benimsenen sınıflandırma türü yapısal sınıflandırmadır. Buna göre yakınsayan desen, açıklayıcı desen ve keşfedici desen “çekirdek desenler” olarak; gömülü desen ve çok aşamalı desen ise “eklektik desenler” olarak sınıflandırılmıştır. Dönüştürücü desen ise metodolojik gerekçelerle değil ideolojik ve sosyolojik gerekçelerle ortaya çıkmış bir desen olarak değerlendirilmiştir. Her bir desen çeşitli alanlardan araştırma örnekleriyle detaylandırılmış ve model görselle özetlenmiştir. Kitabın sonunda veri toplama, karma analiz ve karma yöntem araştırmalarının yayınlanması süreçlerine yer verilmiştir.