Kazak Çocuk Edebiyatı – Mehmet Kahraman – Akademisyen Kitabevi

Önsöz:Dünyada çocuk edebiyatı ürünleri genel olarak okul öncesi, okul çağı ve gençlik kitapları olmak üzere kendi içinde üç bölüme ayrılır. Çocuk edebiyatı hitap ettiği kesimin küçük yaş grupları olması sebebiyle edebi değer taşıyıp taşımama konusu hep tartışla gelmiştir. Çocukların ilk edebi ve estetk beğenisinin oluşma, gelişme temelini oluşturan ve onları hayata hazırlayan çocuk kitapları bireylerin kişisel gelişiminde çok önemli rol oynamaktadır.20. yy’ın ikinci yarısına kadar biraz görmezden gelinen, hatta kimi zamanmda edebiayat dışı sayılan çocuk kitapları birincil yetişkin edebiyatına karşı, ikincil konuma yerleştirilmiştir.Toplumları bireylerin oluşturduğu düşünüldüğünde her birey çocukluk everesinden geçip yetişkinliğe ulaşırken onun dil, edebiyat, estetik duygularının temelerini oluşturan çocuk edebiyatı ürünleri olmalıdır. Kazak toplumu Sovyet öncesi çocuk edebiyatı ürünleri bakımından folklorik çocuk ürünleri örnekleri temelinde gelişen güçlü bir geleneğe sahiptir. Özellikle hanlıklar dönemi eserlerinin çeşitli vesilelerle kayıt altına alınan ürünleri araçılığıyla görünür hale gelen eserler masal, efsane, destan, şiir, şarkı-türkü, halk hikâyelerinden oluşmaktadır. Bu halk edebiyatı verimleri sonraki dönemlerdeki edebi türlerin biçim, şekil, içerik, tema ve dilsel temeli olarak kabul edilip benzer formlarda ama anonim değil, yazarlar tarafından üretilen örneklere dönüştüğü görülür.Geçen asrın başına kadar sözlü edebiyat geleneğini sürdüren Kazak edebiyatı, 1917 Ekim Devrimiyle büyük bir değişim yaşamış, her şeyi resimi yoldan kayıt altına alan güçlü bir devlet oteritesi ve toplumsal örgütlenme modeliyle her şeye nizamat veren anlayış çocuk edebiyatını da düzenleme gereği duymuştur. İşte bu anlamda partiden gelen emir ve kararlar ile yazarlar birliğinin denetimiyle şekillenen bir çocuk edebiyatı yaratılmaya çalışıldığı görülür. Partinin ve yazarlar birliğinin çocuk kitapları yazılması yönünde kararlar alınması üzerine sosyalist/çağdaş Kazak çocuk edebiyt...