Kazakların İbni Sinâ’sı Abugalisina, Abilharis

Tarihî bir şahsiyet, halkın hafızasında nasıl efsanevi bir kahramana dönüşür?
İbni Sînâ, tıp ve felsefe tarihinin büyük âlimlerinden biri olmasının yanı sıra yüzyıllar boyunca anlatılan hikâyelerde gizli ilimlere vâkıf, kötülükle mücadele eden, adaleti gözeten ve bilgeliğiyle güçlüklerin üstesinden gelen olağanüstü bir kahramana dönüşmüştür. İbni Sînâ etrafında oluşan bu anlatı geleneği, Türk dünyasının farklı coğrafyalarında çeşitli varyantlarla yaşamış, yerel kültürel unsurlarla yeniden şekillenmiştir.
Äbuġalisina, Äbilḥaris metni bu zengin geleneğin Kazak sahasındaki en hacimli ve en kapsamlı örneklerinden biridir. Eski bir eserden hareketle akın Ḳuv̇anış Baymaġambetulı tarafından halk hikâyesi şeklinde kaleme alınan 9313 dizelik bu metin, zengin içeriği ve taşıdığı kültürel unsurlarla İbni Sînâ anlatıları arasında özel bir yere sahiptir.
Bu kitapta Äbuġalisina, Äbilḥaris'in çeviri yazılı metni ile Türkiye Türkçesine aktarımı sunulmuş, metin ses ve biçim bilgisi bakımından incelenmiş ve İbni Sînâ hikâyelerinin farklı varyantlarıyla karşılaştırılmıştır. Çalışma, kapsamlı bir sözlükle tamamlanmıştır.
Äbuġalisina, Äbilḥaris bir halk hikâyesinin ötesinde, Türk dünyasının ortak kültürel hafızasında yaşayan "bilge insan" idealinin Kazak bozkırındaki güçlü bir yansımasıdır.